Zámek Horní Branná

Zamek Horní Branná stoi w centrum wsi o tej samej nazwie, w powiecie Semily, w kraju liberockim, kilkanaście kilometrów od podnóża Karkonoszy. To renesansowa budowla, która przez wieki zmieniała właścicieli i pełniła różne funkcje - od rodowej rezydencji, przez zniszczenia wojenne, aż po dzisiejsze muzeum poświęcone Janowi Amosowi Komeńskiemu.

Kto wybudował zamek w Horní Branné?

Budowę obiektu zainicjował w 1582 roku Zdeněk z Valdštejna, przedstawiciel jednej z najbardziej wpływowych czeskich rodzin szlacheckich. Prace dokończyła już po jego śmierci wdowa, Marie z Martinic - to jej zawdzięczamy ostateczny kształt budowli. Powstała wówczas dwupiętrowa konstrukcja: dolna część murowana z kamienia, górna drewniana, otoczona krużgankami, zwieńczona wieżyczką na szczycie dachu. Fasadę pokrywały sgraffita i napisy, co czyniło zamek jedną z bardziej ozdobnych rezydencji regionu w tamtym okresie.

Jak zmieniali się właściciele posiadłości?

Po Zdeňku majątek przeszedł na Viléma z Valdštejna, a w 1594 roku podzielili go między siebie trzej krewni - Adam, Vok i Heník z Valdštejna. Adam z czasem wykupił udziały krewnych i stał się jedynym panem na zamku. W 1606 roku posiadłość odkupił Václav Záruba z Hustířan. To za jego czasów w zamku przebywał Jan Amos Komeński, wybitny pedagog i myśliciel, tuż przed swoim wyjazdem na emigrację - fakt, który do dziś jest najczęściej przywoływanym epizodem z historii tego miejsca.

Co zamkowi zrobiła wojna trzydziestoletnia?

Wojna trzydziestoletnia nie oszczędziła Horní Branné - górne, drewniane piętro spłonęło, a budynek został poważnie uszkodzony. Podczas późniejszych remontów sgraffitowe zdobienia i napisy zatynkowano, przez co zniknęły z widoku na kolejne dwa stulecia. Odkrył je ponownie w 1868 roku hrabia Jan z Harrachu, który zlecił usunięcie tynku - niestety do tego czasu zachowały się już tylko fragmenty pierwotnej dekoracji.

Co można zobaczyć w zamku dzisiaj?

Obecnie w zamku działa pamiątkowa izba Jana Amosa Komeńskiego z ekspozycją poświęconą temu myślicielowi, a jedna z sal służy jako sala obrzędowa, wykorzystywana między innymi do ślubów cywilnych i lokalnych uroczystości. Sam zamek jest wpisany na listę czeskich zabytków kultury, a spacer po jego dziedzińcu warto połączyć z krótkim zwiedzaniem centrum wsi.

Gdzie właściwie leży Horní Branná?

Zamek znajduje się w gminie Horní Branná w powiecie Semily, w kraju liberockim - to inny region niż Lázně Bohdaneč koło Pardubic, z którym łatwo tę miejscowość pomylić z powodu podobnej nazwy pobliskiej osady. Bohdaneč, do którego bywa przypisywana ta lokalizacja, to bowiem jedna z części (osad) samej gminy Horní Branná, a nie samodzielne miasto uzdrowiskowe w innym regionie Czech.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Horní Branná można odwiedzić? Tak, obiekt jest dostępny dla turystów, a w jego wnętrzach znajduje się ekspozycja poświęcona Janowi Amosowi Komeńskiemu oraz sala obrzędowa.

Kto zbudował zamek? Budowę zainicjował w 1582 roku Zdeněk z Valdštejna, a dokończyła ją jego żona Marie z Martinic.

Jaki związek z zamkiem miał Jan Amos Komeński? Przebywał w nim krótko przed wyjazdem na emigrację, gdy właścicielem posiadłości był Václav Záruba z Hustířan.

Czy Horní Branná to to samo co Lázně Bohdaneč? Nie. To odrębne miejsca w innych regionach Czech - Horní Branná leży w powiecie Semily, a Lázně Bohdaneč w regionie Pardubice.