Zámek Dyjakovice

Zámek Dyjákovice to niewielka, dziś opuszczona rezydencja w miasteczku Dyjákovice na południowej Morawie, w powiecie Znojmo. To budowla bez wielkiej architektonicznej pompy, ale z ciekawą historią własności sięgającą średniowiecza — warta krótkiego przystanku dla osób zwiedzających okolice Moravského Krumlova i Znojma.

Jak zaczęła się historia Dyjákovic?

Pierwsza pisemna wzmianka o Dyjákovicach pochodzi z 1278 roku, gdy w okolicy obozowała armia króla Rudolfa I. Wieś przez dłuższy czas — co najmniej do 1320 roku — należała do majątku kościelnego. W XIV wieku przeszła w ręce panów z Bítova, którzy w 1390 roku sprzedali ją Drslavovi z Šelnberka. Później właścicielami byli panowie z Boskovic, a w 1489 roku majątek kupili Pernštejnowie. W XVI wieku Dyjákovice odziedziczyli panowie z Lipé.

Kto zbudował zámek i dlaczego?

Punktem zwrotnym był udział Bertolda Bohosuda z Lipé w czeskim powstaniu stanowym — jego majątek skonfiskowano i przekazano na sprzedaż księciu Liechtensteinowi. Dyjákovice stały się częścią rozległego majątku moravskokrumlovského. Na przełomie XVII wieku Karel z Liechtensteinu wybudował w Dyjákovicach zámek, który nie był rezydencją książęcą, lecz służył jako dom urzędnika zarządzającego majątkiem moravskokrumlovským. To wyjaśnia skromny, użytkowy charakter budowli — nigdy nie była pomyślana jako reprezentacyjna siedziba rodu.

Jak wygląda budynek?

Zámek to piętrowa, niewielka budowla o częściowo nieregularnym planie. Na zachodniej fasadzie, zwróconej w stronę dworu, nad wejściem wystaje wykusz (arkadowy występ), który jest najbardziej charakterystycznym elementem elewacji. Całość ma charakter surowy, funkcjonalny — bez ozdobnych detali typowych dla rezydencji magnackich.

Co się z nim działo w XIX i XX wieku?

W 1835 roku książę Liechtenstein zniósł dworski folwark, a grunty wydzierżawił chłopom — zámek utracił wtedy funkcję administracyjną i zamieniono go na budynek mieszkalny. W 1878 roku przeszedł remont, którego datę do dziś przypomina kartusz na fasadzie. Po 1948 roku budynek znacjonalizowano i wykorzystywano jako biura miejscowego państwowego gospodarstwa rolnego. W 1965 roku otrzymał nową fasadę.

Co się z nim dzieje dzisiaj?

Po 1989 roku zámek wrócił do pierwotnych właścicieli. Kolejne próby sprzedaży nieruchomości nie powiodły się, a budynek pozostaje niezamieszkany i niewykorzystywany. Nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz — można go obejrzeć jedynie z zewnątrz, przejeżdżając przez Dyjákovice.

Najczęstsze pytania

Czy zámek Dyjákovice można zwiedzać? Nie, budynek jest niedostępny dla turystów i pozostaje niewykorzystywany przez właścicieli. Można go zobaczyć tylko z zewnątrz.

Kto wybudował zámek w Dyjákovicach? Zámek wzniósł Karel z Liechtensteinu na przełomie XVII i XVIII wieku jako dom urzędnika zarządzającego majątkiem moravskokrumlovským, nie jako rezydencję rodową.

Czym zámek Dyjákovice różni się od typowych moraw­skich zámków? To skromna, użytkowa budowla administracyjna, a nie reprezentacyjna siedziba szlachecka — stąd brak bogatego wystroju i wielkiej skali typowej dla zámków magnackich w regionie.

Gdzie leży Dyjákovice? Miasteczko znajduje się w powiecie Znojmo, w regionie południowomorawskim, niedaleko granicy z Austrią.