Žerotice Castle

Žerotice to ruiny średniowiecznego hradu (zamku) na południowo-wschodnim skraju wsi o tej samej nazwie, w powiecie Znojmo, w kraju południowomorawskim w Czechach. Pozostałości warowni są dziś wpisane na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej i stanowią jeden z ciekawszych, choć mniej znanych celów wycieczek w okolicach Znojma.

Jak dotrzeć?

Wieś Žerotice leży w powiecie Znojmo, niedaleko granicy z Austrią, w regionie znanym z winnic i licznych zamków oraz zamczysk rozsianych po krajobrazie południowej Moraw. Ruiny znajdują się na obrzeżach wsi, co ułatwia dotarcie na miejsce zarówno samochodem, jak i pieszo z centrum miejscowości. Znojmo, największe pobliskie miasto, oferuje bazę noclegową i punkt wyjścia do zwiedzania regionu.

Co zobaczysz?

Historia obiektu sięga XIII wieku — pierwsza wzmianka o wsi wraz z dworem obronnym pochodzi z 1259 roku, gdy właścicielem był niejaki Cuzkraj z Žerotic. Sam dwór obronny po raz pierwszy wyraźnie odnotowano w 1358 roku, kiedy to Adam z Žerotic sprzedał go Beneszowi z Vejtmile. Nowy właściciel rozbudował siedzibę na tyle znacząco, że od tego czasu w źródłach zaczęto określać ją mianem hradu.

Ród Vejtmile władał Žeroticami aż do 1502 roku. Kolejne stulecia przyniosły zmiany właścicieli — w 1512 roku posiadłość należała do Jindřicha Lechovickiego z Zástřizl, w 1554 roku do Fridricha Březnickiego z Náchoda, a w 1628 roku do Jiřího Ehrenreicha ze Sinzendorfu. Od 1512 roku obiekt zaczęto określać jako zámek (pałac), a renesansowe przebudowy kontynuowały kolejno rody Zástřizlů i Březnickich, nadając budowli bardziej rezydencjonalny charakter.

Przełomowym i zarazem tragicznym momentem w dziejach warowni była wojna trzydziestoletnia. W 1643 roku Žerotice zostały oblężone i spalone przez wojska szwedzkie. Choć po zniszczeniach obiekt częściowo odbudowano, kolejni właściciele stopniowo tracili nim zainteresowanie. Rezydencja niszczała, aż ostatecznie zamieniła się w opuszczoną ruinę. Pod koniec XVII wieku majątek przeszedł w ręce rodu Blierów, a w 1711 roku posiadłość objął hrabia František Karel Berchtold z Uherčic.

Do dziś zachowały się fragmenty murów obwodowych dawnego pałacu, sięgające wysokości pierwszego piętra, pozostałości wieloboczej wieży oraz renesansowe sklepione pomieszczenie w północno-zachodniej części założenia. Zachowały się również elementy fortyfikacji — wał obronny i fosa, które wciąż pozwalają odtworzyć pierwotny układ obronny siedziby.

Kiedy przyjechać?

Ruiny na wolnym powietrzu najlepiej zwiedzać wiosną, latem lub wczesną jesienią, gdy dłuższe dni i stabilna pogoda sprzyjają spacerom po terenie dawnej warowni. Okolica Žerotic, leżąca w sercu winiarskiego regionu znojemskiego, zachęca do połączenia wizyty w ruinach ze zwiedzaniem pobliskich winnic i mniejszych miejscowości powiatu. Ze względu na stan zachowania obiektu warto liczyć się z ograniczoną infrastrukturą turystyczną na miejscu.

Najczęstsze pytania

Czym są ruiny hradu Žerotice? To pozostałości średniowiecznej warowni, pierwotnie dworu obronnego z XIII wieku, rozbudowanego w XIV wieku do rangi hradu, a następnie w okresie renesansu przekształconego w zamek rezydencjonalny.

Dlaczego zamek jest dziś w ruinie? Warownia została oblężona i spalona przez wojska szwedzkie w 1643 roku podczas wojny trzydziestoletniej. Choć próbowano ją odbudować, kolejni właściciele stracili nią zainteresowanie i obiekt popadł w ruinę.

Kto był właścicielem Žerotic w historii? Do najważniejszych rodów posiadających warownię należeli Vejtmile (do 1502 roku), Zástřizlowie, Březničtí z Náchoda, Sinzendorfowie, Blierowie oraz od 1711 roku hrabiowie Berchtold z Uherčic.

Co można dziś zobaczyć na miejscu? Zachowały się fragmenty murów obwodowych, pozostałości wieloboczej wieży, renesansowe sklepione pomieszczenie oraz elementy fortyfikacji — wał i fosa.