Hrušovany nad Jevišovkou Castle

Zamek w Hrušovanach nad Jevišovkou wznosi się na niewielkim wzniesieniu w miasteczku Hrušovany nad Jevišovkou, około 25 kilometrów na wschód od Znojma, na południowych Morawach. To miejsce łączy historię arystokratycznej rezydencji z dramatycznym losem obiektu, który przez dekady czekał na odnowienie.

Kto zbudował zamek w Hrušovanach?

Obecny zamek powstał po 1669 roku z inicjatywy hrabiego Michaela Adolfa z Althannu, przedstawiciela rodu Althannów, na miejscu wcześniejszej fortalicji stojącej na tym samym wzgórzu. Wzniesiono dwupiętrową, trzykrzydłową budowlę w stylu wczesnego baroku, a wokół niej założono rozległy park oraz ogród kwiatowy — układ, który w dużej mierze zachował się do dziś i nadaje całości charakter reprezentacyjnej rezydencji, a nie tylko obronnej siedziby.

Jak zmieniał się wygląd zamku?

Barokowy pierwowzór nie przetrwał w niezmienionej formie. W 1804 roku obiekt przeszedł przebudowę w duchu klasycyzmu, która ukształtowała jego dzisiejszy, surowszy i bardziej symetryczny wystrój elewacji. To właśnie klasycystyczna fasada z tego okresu jest tym, co widzą dzisiejsi odwiedzający, choć pod nią wciąż kryje się barokowy szkielet budowli z XVII wieku.

Jaki związek z zamkiem miał Max Dvořák?

Jednym z najbardziej znanych epizodów w historii Hrušovan jest pobyt Maxa Dvořáka (1874–1921), cenionego historyka sztuki, profesora uniwersyteckiego i dyrektora wiedeńskiego urzędu ochrony zabytków. Dvořák wielokrotnie przebywał w zamku, a to właśnie tutaj zmarł w 1921 roku. Został pochowany w Hrušovanach, co do dziś wiąże miejscowość z jego postacią i dorobkiem naukowym w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego.

Co stało się z zamkiem po 1945 roku?

Po drugiej wojnie światowej budynek stracił funkcję rezydencjonalną — zaadaptowano go na potrzeby koszar wojskowych. Taki stan trwał kilka dekad, aż w 1986 roku zamek opuszczono całkowicie. Od tego momentu obiekt stał pusty, a brak użytkowania i konserwacji doprowadził do postępującej degradacji technicznej: uszkodzeń konstrukcyjnych i zniszczenia wnętrz.

Czy zamek można dziś odwiedzić i czy jest odnawiany?

Zamek figuruje na liście obiektów zagrożonych zniszczeniem, a jego wnętrza są w znacznej mierze zdewastowane. Mimo to sytuacja nie jest bez wyjścia — na miejscu prowadzone są prace mające na celu zatrzymanie degradacji i przywrócenie obiektowi funkcji, a lokalna społeczność, w tym stowarzyszenie działające na rzecz zamku, aktywnie zabiega o jego przyszłość i włącza mieszkańców w dyskusję nad losem zabytku. Dla odwiedzających Hrušovany zamek jest przede wszystkim świadectwem tego, jak wygląda proces ratowania zabytku krok po kroku, a nie gotową, w pełni udostępnioną atrakcją turystyczną.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek w Hrušovanach nad Jevišovkou? Obecna budowla wzniesiona została po 1669 roku przez hrabiego Michaela Adolfa z Althannu, na miejscu starszej fortalicji.

Dlaczego zamek wygląda klasycystycznie, a nie barokowo? Bo w 1804 roku przeszedł przebudowę, która nadała mu dzisiejszy, klasycystyczny wystrój elewacji, mimo barokowego rdzenia konstrukcji z XVII wieku.

Kto zmarł w zamku w Hrušovanach? Max Dvořák, znany historyk sztuki i dyrektor wiedeńskiej instytucji ochrony zabytków, zmarł tu w 1921 roku i został pochowany w Hrušovanach.

Jak zamek był wykorzystywany po II wojnie światowej? Do 1986 roku służył jako koszary wojskowe, a potem stał opuszczony, co doprowadziło do jego dzisiejszego, zaniedbanego stanu.

Czy zamek jest obecnie remontowany? Tak, obiekt uznany za zagrożony zabytek jest przedmiotem starań o odnowę, w które zaangażowana jest lokalna społeczność i stowarzyszenie działające na rzecz zamku.