World wars memorial in Slovany

Pomnik ofiar wojen światowych w Slovanach przypomina o nalocie bombowym, który 18 kwietnia 1945 roku spadł na tę dzielnicę Pilzna, zabijając lub raniąc około stu mieszkańców i niszcząc pięćdziesiąt domów. Miejsce pamięci stoi na skrzyżowaniu ulic Olšová, Kaštanová i Květná, w samym sercu Slovan.

Co dokładnie upamiętnia to miejsce?

Pomnik nie jest ogólnym symbolem wojennej martyrologii, lecz odpowiedzią na konkretne wydarzenie z historii dzielnicy — nalot z 18 kwietnia 1945 roku, jeden z ostatnich alianckich ataków na Pilzno przed końcem drugiej wojny światowej. Tego dnia bomby zniszczyły około pięćdziesięciu domów w Slovanach, a wśród gruzów zginęło lub zostało rannych blisko stu mieszkańców dzielnicy. Na pomniku wymieniono z nazwiska ponad osiemdziesiąt osób, które nalot pochłonął.

Gdzie stoi pomnik i dlaczego akurat tam?

Miejsce pamięci znajduje się na styku ulic Olšová, Kaštanová i Květná — a więc w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc, które ucierpiały najbardziej. To lokalizacja czysto praktyczna i symboliczna zarazem: skrzyżowanie leży w centrum obszaru zniszczonego bombardowaniem, więc każdy mieszkaniec Slovan mija je regularnie, co utrzymuje pamięć o wydarzeniu żywą w codziennym rytmie dzielnicy, a nie tylko przy okazji rocznicowych obchodów.

Kto stał za budową pomnika?

Inicjatorem powstania miejsca pamięci był Český svaz bojovníků za svobodu (Czeski Związek Bojowników o Wolność), organizacja skupiająca weteranów i kombatantów. Koszt realizacji, wynoszący około pięćdziesięciu tysięcy koron czeskich, pokrył w dużej mierze urząd drugiego obwodu miejskiego Pilzna, obejmującego właśnie Slovany. Same przygotowania — od pomysłu, przez zebranie dokumentacji, po fizyczne wykonanie — trwały dwa lata.

Skąd wzięto listę nazwisk ofiar?

Ustalenie, kto dokładnie zginął w nalocie, nie było proste — od wydarzenia minęło już ponad siedemdziesiąt lat, a wielu świadków nie żyje. Twórcy miejsca pamięci współpracowali z archiwum miasta Pilzna, sięgając po akta dotyczące kremacji oraz zapisane w nich daty zgonów, by w ten sposób zidentyfikować osoby, które rzeczywiście zginęły w wyniku bombardowania Slovan tego kwietniowego dnia. Dzięki tej żmudnej pracy archiwalnej udało się ustalić ponad osiemdziesiąt nazwisk, które ostatecznie trafiły na tablicę.

Czy to jedyne miejsce w Pilznie upamiętniające ofiary wojny?

Nie — Pilzno ma kilka miejsc pamięci związanych z drugą wojną światową, w tym pomniki poświęcone powstaniu majowemu 1945 roku czy ofiarom innych nalotów na miasto. Pomnik w Slovanach wyróżnia się jednak tym, że koncentruje się wyłącznie na jednym, konkretnym wydarzeniu i konkretnych, imiennie wskazanych mieszkańcach dzielnicy, a nie na ogólnej idei wojennej ofiary.

Najczęstsze pytania

Kiedy miał miejsce nalot, który upamiętnia pomnik? 18 kwietnia 1945 roku, w ostatnich tygodniach drugiej wojny światowej.

Ile osób zginęło lub zostało rannych w nalocie na Slovany? Bomby zabiły lub zraniły około stu mieszkańców dzielnicy i zniszczyły pięćdziesiąt domów.

Ile nazwisk widnieje na pomniku? Ponad osiemdziesiąt — tyle udało się ustalić dzięki współpracy z archiwum miasta Pilzna.

Kto zainicjował budowę pomnika? Český svaz bojovníků za svobodu, przy finansowym wsparciu urzędu drugiego obwodu miejskiego Pilzna.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na skrzyżowaniu ulic Olšová, Kaštanová i Květná w dzielnicy Slovany.

Jak długo trwały przygotowania do powstania pomnika? Od inicjatywy do gotowego miejsca pamięci minęły dwa lata.