Winston Churchill Memorial

Pomnik Winstona Churchilla stoi na placu noszącym jego imię na praskim Žižkově (Praga 3). To brązowa figura brytyjskiego premiera, jedna z niewielu w Europie kontynentalnej upamiętniających go w tej formie, i jedyny tego typu pomnik w Pradze.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Rzeźba znajduje się na Náměstí Winstona Churchilla (placu Winstona Churchilla) w dzielnicy Žižkov, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy tego placu. Adres to Praha 3, náměstí Winstona Churchilla 1938/4. To miejsce łatwo dodać do trasy zwiedzania łączącej Žižkov z centrum miasta.

Dlaczego akurat ten plac nosi imię Churchilla?

Nazwa placu nie jest przypadkowa. Przed 1990 rokiem miejsce to nosiło imię komunistycznego prezydenta Antonína Zápotockého, a przed budynkiem stojącym przy placu znajdował się jego pomnik autorstwa Jana Simoty. Po Aksamitnej Rewolucji z 1989 roku plac przemianowano w 1990 roku na cześć Winstona Churchilla — brytyjskiego premiera kojarzonego z oporem wobec totalitaryzmu. Sama zmiana nazwy, a później również postawienie nowego pomnika, miały wyraźnie demonstracyjny charakter, odzwierciedlający nastroje społeczne pierwszych lat po upadku komunizmu w Czechosłowacji.

Kiedy powstał pomnik i kto go odsłonił?

Sam pomnik Churchilla stanął na przygotowanym już wcześniej cokole dopiero w 1999 roku, a więc niemal dekadę po zmianie nazwy placu. Uroczystego odsłonięcia dokonała 17 listopada 1999 roku baronessa Margaret Thatcher, była premier Wielkiej Brytanii — wybór tej osoby dodatkowo podkreślał symboliczny, polityczny wymiar wydarzenia.

Kto jest autorem rzeźby?

Figura jest jednym z odlewów dzieła znanego brytyjskiego rzeźbiarza Ivora Robertsa-Jonesa. Pierwszy odlew tej kompozycji stoi przed budynkiem parlamentu w Londynie, na Parliament Square, kolejny znajduje się w stolicy Norwegii, Oslo. Pierwotnie planowano, że Roberts-Jones stworzy dla Pragi zupełnie nową, odrębną rzeźbę, jednak śmierć artysty w 1996 roku uniemożliwiła realizację tego zamysłu — ostatecznie do Pragi trafił więc kolejny odlew istniejącego już posągu, wykonany w odlewni M.S. Meridian Foundry.

Czy pomnik był kiedyś obiektem kontrowersji?

Tak. W czerwcu 2020 roku, w okresie globalnych protestów Black Lives Matter, na cokole i figurze pomnika pojawił się sprej z hasłem kwestionującym spuściznę Churchilla, nawiązującym do krytyki jego poglądów rasowych i kolonialnej polityki. Incydent szeroko relacjonowały czeskie media, a sam pomnik po raz kolejny stał się punktem odniesienia w dyskusji o tym, jak współcześnie oceniać historyczne postaci upamiętniane w przestrzeni publicznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi pomnik Winstona Churchilla w Pradze? Na Náměstí Winstona Churchilla w dzielnicy Žižkov (Praga 3), adres náměstí Winstona Churchilla 1938/4.

Kiedy odsłonięto pomnik? 17 listopada 1999 roku, a odsłonięcia dokonała Margaret Thatcher.

Kto zaprojektował rzeźbę? Brytyjski rzeźbiarz Ivor Roberts-Jones — ten sam, którego dzieło stoi też przed parlamentem w Londynie i w Oslo.

Dlaczego plac nazwano imieniem Churchilla? Bo w 1990 roku, po Aksamitnej Rewolucji, zastąpiono nim nazwę upamiętniającą komunistycznego prezydenta Antonína Zápotockého.

Czy to jedyny pomnik Churchilla w Pradze? Tak, to jedyny pomnik tego typu poświęcony brytyjskiemu premierowi w stolicy Czech.