Věžníkovský palác w Pradze

Věžníkovský palác to zabytkowy pałac przy ulicy Thunovské na Malej Stranie w Pradze, wpisany na listę czeskich zabytków kultury. Barokowo-renesansowa budowla z bogatą, kilkusetletnią historią przebudów jest dziś jednym z licznych pałaców tej dzielnicy, obok których warto przejść się, zwiedzając okolice Zamku Praskiego.

Skąd wzięła się nazwa pałacu?

Budynek nosi kilka nazw używanych zamiennie w źródłach historycznych: Věžníkovský palác, ale też Hartigovský palác czy Salmovský palác. Wszystkie pochodzą od kolejnych właścicieli, którzy posiadali obiekt w różnych okresach. Nazwa „Věžníkovský” wiąże się z Romediusem Věžníkem z Věžníků, który władał pałacem na przełomie XVII i XVIII wieku, między 1696 a 1720 rokiem. Taka wielość nazw jest typowa dla praskich pałaców szlacheckich — budynek zmieniał właścicieli przez wieki, a każdy z nich zostawiał w jego historii swój ślad.

Jak zmieniał się pałac na przestrzeni wieków?

W miejscu dzisiejszego pałacu stał pierwotnie średniowieczny dom mieszczański. Pod koniec XV wieku, w latach 1485–1495, przebudowano go w stylu późnogotyckim, a przed 1580 rokiem nadano mu charakter renesansowy. Kolejne prace budowlane miały miejsce jeszcze przed 1652 rokiem. Właściwy, barokowy kształt budowla zyskała po 1670 roku za sprawą Isabeli Švihovskiej ze Salmu, która kazała wznieść pałac wraz z przylegającym doń ogrodem, rozłożonym na zboczu poniżej Zamku Praskiego. Ostatnim istotnym etapem przebudów było odnowienie elewacji zewnętrznych około 1793 roku. Ta wielowarstwowa historia sprawia, że w jednym budynku można dziś odczytać ślady kilku epok architektonicznych — od gotyku, przez renesans, po barok.

Co warto zobaczyć, patrząc na pałac?

Věžníkovský palác to budowla trójskrzydłowa, licząca cztery kondygnacje, zbudowana wokół wewnętrznego dziedzińca. Skrzydło od strony ulicy znajduje się po stronie południowej, a dwa pozostałe skrzydła — wschodnie i północne — zamykają dziedziniec od pozostałych stron. Barokowa fasada uliczna liczy siedem osi i jest podzielona prostokątnymi oknami, a pośrodku niej umieszczono kamienny portal wejściowy. Od strony dziedzińca fasady zdobią okna i wejścia z ozdobnym wykończeniem, a wschodnie i południowe skrzydło mają charakterystyczne pawlacze wsparte na kamiennych konsolach — detal, który łatwo zauważyć, spoglądając w górę z poziomu dziedzińca.

Czy da się dostrzec ślady dawniejszych epok wewnątrz?

Mimo barokowej przebudowy pałac zachował fragmenty starszego układu. Piwnice pod skrzydłem ulicznym nakryte są sklepieniami z lunetami, a na parterze do dziś czytelny jest renesansowy rozkład pomieszczeń sprzed barokowej przebudowy. Na pierwszym piętrze znajduje się klatka schodowa przykryta sklepieniem, łącząca kondygnacje budynku. To właśnie takie detale — sklepienia, konsole, zachowany układ pomieszczeń — sprawiają, że pałac jest interesującym przykładem nawarstwiania się stylów architektonicznych w praskiej zabudowie.

Gdzie dokładnie szukać pałacu na Malej Stranie?

Pałac stoi przy ulicy Thunovské, jednej z ulic prowadzących w kierunku Zamku Praskiego przez Malą Stranę. To lokalizacja typowa dla praskiej arystokratycznej zabudowy — w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się inne historyczne pałace i kamienice tej dzielnicy, co czyni spacer po okolicy naturalnym uzupełnieniem wizyty przy Věžníkovskim pałacu.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Věžníkovský palác? Przy ulicy Thunovské na Malej Stranie w Pradze, w pobliżu drogi prowadzącej ku Zamkowi Praskiemu.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Od Romediusa Věžníka z Věžníků, jednego z właścicieli budynku w latach 1696–1720. Pałac bywa też nazywany Hartigovským lub Salmovským od innych dawnych właścicieli.

W jakim stylu zbudowano pałac? To budowla barokowo-renesansowa: obecny, barokowy kształt zyskała po 1670 roku, ale zachowała elementy wcześniejszej, renesansowej i gotyckiej przebudowy.

Czy pałac jest chroniony jako zabytek? Tak, Věžníkovský palác figuruje w rejestrze czeskich zabytków kultury.