Šelmberk Palace

Pałac Šelmberský to jedna z tych praskich kamienic, które łatwo minąć bez zatrzymania, a które kryją ponad sześćset lat historii Malej Strany. Stoi przy Thunovskiej, tuż obok murów ogrodów Zamku Praskiego, w otoczeniu ambasad i pałaców, które od wieków sąsiadują z siedzibą czeskich władców.

Gdzie stoi pałac i jak go rozpoznać?

Budynek znajduje się na Thunovskiej ulicy w Malej Stranie, jednej z najkrótszych, ale i najbardziej reprezentacyjnych uliczek dzielnicy — prowadzi ona wprost pod Bramę Bruzową Zamku Praskiego. To lokalizacja, którą mija niemal każdy turysta idący od Mostecké ulice w stronę zamkowych schodów, choć sam pałac często ginie w cieniu bardziej rozpoznawalnych sąsiadów, takich jak Pałac Sznirchowski czy budynki ambasad przy tej samej ulicy.

Skąd wzięła się nazwa Šelmberský?

Historia budynku sięga czasów przed 1370 rokiem, kiedy dom wzniósł Beneš z Kravař, urzędnik na dworze cesarza i króla Karola IV. Jeszcze przed 1370 rokiem nieruchomość nabył Petr Litomyšlský. Nazwa, pod którą pałac znany jest do dziś, pojawiła się dopiero w 1499 roku, gdy budynek kupił Jan ze Šelmberka, pełniący wówczas funkcję najwyższego kanclerza Królestwa Czeskiego. To właśnie od jego rodu pochodzi określenie „pałac Šelmberský", choć w kolejnych stuleciach budynek nosił też inne nazwy.

Jak zmieniali się właściciele na przestrzeni wieków?

W XVII wieku dom należał do rodziny Smyslovských i w tamtym czasie funkcjonował także pod nazwami „Dom pod Złotym Karpiem" oraz „pałac Smyslovský". W 1668 roku Marie Anna Smyslovská zapisała nieruchomość praskiemu klasztorowi karmelitów. Od zakonu budynek trafił w ręce rodziny Hartigů, która pozostawała jego właścicielem przez blisko sto lat, aż do 1818 roku — stąd wywodzi się druga, dziś częściej używana nazwa: pałac Hartigovský.

Kto mieszkał w pałacu w XX wieku?

Na przełomie XIX i XX wieku, jeszcze przed pierwszą wojną światową, w budynku mieszkał Tomáš Garrigue Masaryk w okresie swoich studiów na Uniwersytecie Karola, a wraz z nim pisarka Teréza Nováková. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej pałac zaczął pełnić funkcję siedziby ambasady niemieckiej. W latach 1921–1922 architekt Adolf Foehr przeprowadził przebudowę budynku dostosowującą go do potrzeb placówki dyplomatycznej. Od 1945 roku w gmachu mieściła się siedziba Czechosłowackiego (później Czeskiego) Czerwonego Krzyża. Od 1952 roku budynek jest wpisany do rejestru zabytków, a obecnie należy do grupy inwestycyjnej TTP Invest, która prowadzi jego kompleksową rekonstrukcję.

Najczęstsze pytania

Czy pałac Šelmberský można zwiedzać? Budynek jest obecnie w trakcie renowacji prowadzonej przez prywatnego właściciela i nie pełni funkcji obiektu turystycznego udostępnianego publicznie — ogląda się go z zewnątrz, spacerując Thunovską ulicą.

Jak dojść do pałacu z centrum Pragi? Najłatwiej dotrzeć tam pieszo z Mostecké ulice przez Malostranské náměstí, a następnie w górę Thunovskou ulicą w stronę Bramy Bruzowej Zamku Praskiego — spacer z Mostu Karola zajmuje około dziesięciu minut.

Dlaczego pałac ma dwie nazwy — Šelmberský i Hartigovský? Obie nazwy pochodzą od rodów, które przez stulecia były właścicielami budynku: Jana ze Šelmberka, który kupił go w 1499 roku, oraz rodziny Hartigů, właścicieli w XVIII i na początku XIX wieku. W praktyce funkcjonują obie nazwy, choć „Hartigovský" jest dziś częściej spotykana.

Co warto zobaczyć w pobliżu? Thunovská ulica prowadzi bezpośrednio do Zamku Praskiego, a po drodze mija się Malostranské náměstí z kościołem św. Mikołaja oraz liczne pałace ambasad, które nadają tej części Malej Strany wyjątkowo reprezentacyjny charakter.