Wendlinger Laundry Memorial

Wendlinger Laundry Memorial to niewielka pamiątka historyczna ukryta w Ogrodzie Nostitzów (Nosticova zahrada) na praskiej Kampie, tuż przy Maltańskim Placu na Malej Stranie. Ma formę kamiennego obiektu przypominającego kostkę mydła i nosi wyrytą datę „Prádlo 1659" – czyli po czesku po prostu „pralnia 1659". Mimo lokalizacji w jednym z najczęściej odwiedzanych zakątków Pragi, obiekt pozostaje mało znany nawet wśród samych mieszkańców miasta.

Skąd wzięła się pralnia w ogrodzie na Kampie?

Miejsce, w którym dziś stoi pamiątkowy obiekt, od wieków było związane z wodą. Kampę okala sztuczny kanał Czertowka, który od średniowiecza napędzał młyny wodne zaopatrujące Malą Stranę. Jeden z nich należał do młynarza Pavla Zlomka, od którego wziął nazwę „młyn Zlomka". Z czasem majątek przeszedł w ręce rodu Rożemberków, którzy przebudowali dawny młyn na letnią rezydencję. Kolejnym właścicielem został baron Wendlinger – to on zdecydował się wybudować w tym miejscu pralnię, obsługującą prawdopodobnie okoliczne pałace i dwory Malej Strany.

Jak pralnię przejęli Nosticowie?

Nieruchomość ostatecznie trafiła w ręce rodu Nosticów, którzy przenieśli działalność pralniczą do budynku i znacząco ją rozbudowali. Hrabia Nostic w 1782 roku przeprowadził gruntowną modernizację zakładu: wyposażył go w dziesięć miedzianych kotłów oraz jeden kocioł żelazny, a do prania służyło aż 43 koryta. Osobne pomieszczenie przeznaczono na prasowanie – stało w nim dziesięć pras. Jak na standardy XVIII-wiecznej Pragi była to instalacja o dużej skali, świadcząca o znaczeniu tego miejsca dla gospodarstw praskiej arystokracji.

Co dokładnie przedstawia pomnik?

Sam obiekt upamiętniający ma kształt zbliżony do kostki lub batonu mydła, co bywa nazywane po prostu „pomnikiem mydła". Wyryta na nim data 1659 budzi jednak wątpliwości historyków – mydło w tamtym okresie rzadko formowano w tak regularny, zaokrąglony kształt, jaki prezentuje pamiątka. To każe podejrzewać, że sam obiekt powstał znacznie później niż wskazywana na nim data, być może jako artystyczne czy żartobliwe nawiązanie do dawnej pralni, a nie autentyczna pozostałość z XVII wieku. Dokładne okoliczności jego powstania nie są udokumentowane, co dodaje mu tajemniczości.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Pomnik stoi w Ogrodzie Nostitzów, niewielkim, ogrodzonym parku sąsiadującym z Pałacem Nostitzów, który wraz z ogrodem jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej. Ogród leży w bezpośrednim sąsiedztwie Maltańskiego Placu, kilka minut spacerem od Kampy i mostu Karola, co czyni go łatwym punktem do odwiedzenia przy okazji zwiedzania Malej Strany.

Najczęstsze pytania

Czy pomnik można zwiedzać za darmo? Ogród Nostitzów jest dostępny publicznie, a sama pamiątka znajduje się na terenie o swobodnym dostępie – nie wiąże się z nią żadna opłata.

Dlaczego pomnik ma kształt mydła? Nawiązuje do dawnej pralni działającej w tym miejscu od czasów barona Wendlingera, jednak dokładne pochodzenie i wiek samego obiektu nie są jednoznacznie potwierdzone.

Co pierwotnie stało w tym miejscu? Młyn wodny należący do młynarza Pavla Zlomka, napędzany kanałem Czertowka, przed przekształceniem w rezydencję, a później w pralnię.

Kto rozbudował pralnię? Hrabia Nostic, który w 1782 roku wyposażył ją w kotły miedziane i żelazne oraz kilkadziesiąt koryt do prania.

Jak dojść do Ogrodu Nostitzów? Najłatwiej pieszo z Maltańskiego Placu lub od strony Kampy, w kilka minut od mostu Karola.