Nostitz Palace

Nostický palác to barokowa rezydencja na praskiej Malej Stranie, tuż przy wyspie Kampa, która przez blisko trzy wieki należała do rodu Nostitzów, a dziś jest siedzibą Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej. Pałac łączy w sobie historię arystokratycznej kolekcji sztuki z rolą współczesnego urzędu państwowego, co czyni go jednym z nielicznych praskich pałaców, które nigdy nie straciły reprezentacyjnego charakteru.

Kto zbudował pałac i kiedy powstał?

Budowę rozpoczęto w 1658 roku z inicjatywy hrabiego Jana Hartvika Nostitz-Rienecka, najwyższego kanclerza Królestwa Czeskiego, a prace trwały do około 1660 roku, choć rozbudowa całego założenia ciągnęła się jeszcze przez kolejne dekady. Autorstwo projektu przypisuje się architektowi Carlo Luragowi, choć niektóre źródła wskazują też na Francesca Carattiego — pełna pewność co do jednej osoby nie istnieje, co samo w sobie nie jest niczym niezwykłym przy barokowych realizacjach tamtego okresu, gdy przy dużych rezydencjach pracowało zwykle kilku włoskich budowniczych naraz.

Skąd wzięła się słynna biblioteka Nostitzów?

Hrabia Jan Hartvik odziedziczył po zmarłym bracie Ottonie z Nostitz, który zajmował ważne stanowisko w administracji Dolnego Śląska, obszerny księgozbiór liczący około pięciu tysięcy tomów. To właśnie ten zbiór stał się zalążkiem biblioteki, którą ród rozbudowywał przez pokolenia — dziś Biblioteka Nostitzów uchodzi za najstarszą zachowaną bibliotekę pałacową w Pradze i liczy kilkanaście tysięcy historycznych woluminów.

Co pojawiło się na fasadzie w XVIII wieku?

W pierwszej połowie XVIII wieku nad główny gzyms pałacu trafiły rzeźby cesarzy, wykonane przez rzeźbiarza Michaela Jana Josefa Brokoffa, oraz ozdobne lukarny, które nadały budynkowi bardziej monumentalny wyraz. W 1736 roku Nostitzowie założyli w pałacu galerię obrazów, gromadząc dzieła dawnych mistrzów — zbiór ten, obok biblioteki, stał się jednym z powodów, dla których rezydencja była znana w całej Pradze jako ośrodek kolekcjonerski, a nie tylko prywatna siedziba rodowa.

Jak pałac stracił właścicieli i trafił do państwa?

Rodzina Nostitzów władała pałacem nieprzerwanie aż do 1945 roku. Po drugiej wojnie światowej, na mocy dekretów prezydenta Edvarda Beneša dotyczących konfiskaty majątku osób traktowanych jako Niemcy Rzeszy, budynek przeszedł na własność państwa czechosłowackiego. Wcześniej, od 1918 roku, część pomieszczeń wynajmowała ambasada Holandii, która pozostawała w pałacu aż do 1998 roku — a więc jeszcze długo po tym, jak sam budynek formalnie zmienił właściciela.

Co dziś mieści się w Nostickim pałacu?

Od czasów powojennych pałac pełni funkcję siedziby Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej i jako budynek administracyjny nie jest na co dzień otwarty dla zwiedzających. Zachowały się w nim jednak historyczne wnętrza, w tym reprezentacyjna sala bilardowa oraz kaplica Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a przy okazji dni otwartych czy obchodów Dni Dziedzictwa Narodowego pałac bywa czasowo udostępniany publiczności.

Co warto wiedzieć, przechodząc obok pałacu?

Nostický palác stoi w bezpośrednim sąsiedztwie Kampy i mostu Karola, w otoczeniu innych barokowych rezydencji Malej Strany, dlatego łatwo natknąć się na niego podczas zwykłego spaceru po tej części Pragi. Nawet z zewnątrz widać skalę i reprezentacyjny charakter budowli — masywną fasadę z cesarskimi rzeźbami i charakterystyczne lukarny, które od trzystu lat wyznaczają jeden z ważniejszych punktów tej okolicy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Nostický palác? Pałac stoi na praskiej Malej Stranie, tuż przy wyspie Kampa, w pobliżu mostu Karola.

Kto zbudował pałac i kiedy? Budowę zainicjował w 1658 roku hrabia Jan Hartvik Nostitz-Rieneck, a projekt przypisuje się architektowi Carlo Luragowi; prace trwały do około 1660 roku.

Czy pałac można zwiedzać? Na co dzień budynek pełni funkcję siedziby Ministerstwa Kultury i nie jest ogólnodostępny, ale bywa otwierany dla zwiedzających przy okazji dni otwartych i Dni Dziedzictwa Narodowego.

Co jest najcenniejszym elementem pałacu? Historyczna Biblioteka Nostitzów, licząca kilkanaście tysięcy woluminów i uznawana za najstarszą zachowaną bibliotekę pałacową w Pradze, obok dawnej galerii obrazów założonej przez rodzinę w 1736 roku.