Voormezeele Enclosure N° 3

Voormezeele Enclosure N° 3 to brytyjski cmentarz wojenny z okresu pierwszej wojny światowej, położony około 4 km na południowy zachód od centrum Ypres (Ieper), przy drodze Ruusschaartstraat odchodzącej od Kemmelseweg. Jest to część większego zespołu tzw. Voormezeele Enclosures, czyli kilku sąsiadujących cmentarzy założonych w tym samym rejonie frontu podczas walk o tzw. Ypres Salient — wysunięty łuk linii alianckiej broniony przez wojska Wspólnoty Brytyjskiej przez niemal cały okres wojny.

Skąd wzięło się to miejsce?

Cmentarz założyły w lutym 1915 roku oddziały Princess Patricia's Canadian Light Infantry — kanadyjskiego pułku piechoty, jednego z pierwszych jednostek Dominium Kanady wysłanych do Europy. Z czasem miejsce rozrastało się wraz z kolejnymi falami walk toczonych o wzgórza i wsie wokół Ypres, jedne z najbardziej krwawych odcinków frontu zachodniego. Voormezeele Enclosure N° 3 jest największym z enklaw noszących tę nazwę.

Jak zorganizowany jest cmentarz?

Teren podzielono na kilkanaście kwater oznaczonych rzymskimi cyframi. Kwatery od I do IX powstały w trakcie samych walk, zakładane przez różne jednostki lub pary jednostek — część z nich zawiera pochówki nawet z października 1918 roku, a więc z ostatnich tygodni wojny. Kwatery od XIII do XVI dodano już po zawieszeniu broni, gdy szczątki żołnierzy sprowadzano tu z mniejszych, rozproszonych miejsc pochówku znajdujących się dawniej na całym obszarze walk. Taki układ — cmentarz rosnący etapami, łączący groby "z pola bitwy" z późniejszymi przeniesieniami — jest typowy dla wielu nekropolii Ypres Salient.

Ile osób tu spoczywa?

Na Voormezeele Enclosure N° 3 pochowano lub upamiętniono łącznie 1611 żołnierzy sił Wspólnoty Brytyjskiej z okresu I wojny światowej. Aż 609 z tych pochówków to groby nieznanych żołnierzy — ciała, których tożsamości nie udało się ustalić. Dla 15 spośród nich, o których wiadomo lub przypuszcza się, że spoczywają gdzieś na terenie cmentarza, wzniesiono specjalne tablice pamiątkowe, ponieważ nie można było wskazać dokładnego miejsca ich grobu.

Kto zaprojektował ten cmentarz?

Za projekt architektoniczny cmentarzy Voormezeele Enclosures odpowiada sir Edwin Lutyens, jeden z najbardziej wpływowych brytyjskich architektów swojej epoki, twórca wielu kluczowych cmentarzy i pomników Commonwealth War Graves Commission na terenie dawnego frontu zachodniego, w tym m.in. koncepcji Kamienia Pamięci (Stone of Remembrance) stosowanego na cmentarzach CWGC na całym świecie.

Najczęstsze pytania

Czy Voormezeele Enclosure N° 3 to jeden cmentarz, czy kilka? To jeden, największy z zespołu kilku sąsiadujących cmentarzy określanych wspólnie jako Voormezeele Enclosures — pozostałe enklawy (np. Enclosures No. 1 i No. 2) znajdują się osobno, choć w tej samej okolicy.

Kto jest tu pochowany? Żołnierze sił Wspólnoty Brytyjskiego (w tym m.in. jednostki kanadyjskie), którzy zginęli podczas walk o Ypres Salient w latach 1915–1918.

Jak dotrzeć na miejsce? Cmentarz znajduje się przy Ruusschaartstraat, drodze odchodzącej od Kemmelseweg, około 4 km na południowy zachód od centrum Ypres.

Czy cmentarz jest ogólnodostępny? Tak, podobnie jak większość cmentarzy prowadzonych przez Commonwealth War Graves Commission, teren jest otwarty dla odwiedzających bez opłat.