Vauclair Abbey

Opactwo Vauclair to ruiny cysterskiego klasztoru położone w dolinie rzeki Ailette, u podnóża północnego zbocza Chemin des Dames, w gminie Bouconville-Vauclair w departamencie Aisne. Miejsce łączy w sobie ponad osiem wieków historii zakonnej z tragicznym epizodem I wojny światowej, a dziś jest jednym z ważniejszych punktów na trasie pamięci Chemin des Dames.

Kto założył opactwo i kiedy?

Klasztor powstał w 1134 roku z inicjatywy Bernarda z Clairvaux, na prośbę biskupa Laon, Barthélemy'ego de Jur. Opactwo należało do zakonu cystersów i przez wieki funkcjonowało jako samodzielna wspólnota zakonna, gromadząc majątek i wpływy w regionie Laonnois. Świadectwem zamożności klasztoru jest skarb odnaleziony podczas prac archeologicznych w latach 60. XX wieku - blisko 4200 srebrnych monet z XVI i XVII wieku, ukrytych w płóciennych woreczkach.

Co stało się z opactwem podczas I wojny światowej?

Podczas walk o Chemin des Dames w 1917 roku, w ramach ofensywy Nivelle'a, teren wokół opactwa zajęły wojska niemieckie, które wykorzystywały pobliskie kamieniołomy i podziemne galerie jako schrony oraz stanowiska artyleryjskie. To sprowadziło na budynki klasztorne intensywny ostrzał francuskiej artylerii, w wyniku którego opactwo zostało niemal całkowicie zniszczone. Walki na Chemin des Dames wiosną 1917 roku pochłonęły ponad 180 tysięcy ofiar i doprowadziły do buntów w armii francuskiej - Vauclair stało się jednym z symboli tej katastrofy.

Jak wyglądają ruiny dzisiaj?

Pozostałości opactwa - fragmenty murów, zarysy kościoła klasztornego i zabudowań gospodarczych - są od 9 stycznia 1970 roku wpisane na listę zabytków historycznych, co zapewnia im ochronę i nadzór konserwatorski. Prace archeologiczne prowadzone od 1966 roku przez belgijskiego jezuitę, ojca René Courtois, odsłoniły znaczną część fundamentów i pozwoliły lepiej zrozumieć układ dawnego klasztoru.

Czy na terenie opactwa jest ogród?

Tak, a to jeden z głównych powodów, dla których warto tu przyjechać poza kontekstem historycznym. Ojciec Courtois, wraz z laonnaskimi zielarkami Odette i Fabienne Ballot, założył ogród roślin leczniczych, otwarty w 1976 roku. Ogród liczy ponad 400 gatunków roślin ułożonych w charakterystyczny, szachownicowy układ grządek, wzorowany na średniowiecznych ogrodach klasztornych. W 1990 roku dołączył do niego sad dziedzictwa ze starymi odmianami grusz i jabłoni typowymi dla północnej Francji.

Jak dojechać i ile kosztuje wstęp?

Do opactwa najwygodniej dojechać samochodem - tuż obok ruin znajduje się parking. Wstęp na teren jest bezpłatny, co czyni to miejsce łatwo dostępnym punktem podczas zwiedzania Chemin des Dames i okolicznych miejsc pamięci z czasów Wielkiej Wojny.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstało opactwo Vauclair? W 1134 roku, z inicjatywy Bernarda z Clairvaux na prośbę biskupa Laon.

Dlaczego opactwo jest w ruinie? Zostało niemal całkowicie zniszczone w 1917 roku podczas walk o Chemin des Dames, gdy niemieckie pozycje artyleryjskie ściągnęły na budynki intensywny ostrzał francuskiej artylerii.

Co można zobaczyć na miejscu poza ruinami? Ogród roślin leczniczych z ponad 400 gatunkami, założony w układzie inspirowanym średniowiecznymi ogrodami klasztornymi, oraz sad ze starymi odmianami drzew owocowych.

Czy wstęp jest płatny? Nie, wstęp na teren opactwa jest bezpłatny, a przy ruinach dostępny jest parking.

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo? W gminie Bouconville-Vauclair, w departamencie Aisne, u podnóża północnego stoku Chemin des Dames, około piętnastu kilometrów na południe od Laon.