Abbey of St. Vincent, Laon

Opactwo Saint-Vincent w Laon to dawny klasztor benedyktyński położony na wzgórzu w Laon, w departamencie Aisne, w regionie Hauts-de-France. Choć dziś z zabudowań pozostały głównie ruiny i XVIII-wieczny pałac opacki, miejsce to należy do najstarszych fundacji religijnych w tej części Francji i przez kilkanaście stuleci było świadkiem zmieniających się losów regionu — od klasztoru żeńskiego, przez opactwo benedyktyńskie, po arsenał wojskowy.

Kiedy powstało opactwo?

Fundację przypisuje się Brunhildzie, wdowie po królu Austrazji Sigebercie I, która około 580 roku ufundowała w Laon klasztor dla mniszek. Niektórzy badacze uważają to założenie za najstarszą wspólnotę zakonną powstałą w mieście. Pierwotnie klasztor funkcjonował według reguł typowych dla wczesnych fundacji kolumbańskich, zanim doczekał się głębszej reorganizacji.

Jak zmieniała się rola klasztoru?

W 948 roku wspólnota przyjęła regułę benedyktyńską, co na wieki ustaliło charakter opactwa jako domu zakonu św. Benedykta. Kolejne stulecia nie oszczędziły jednak budynków. W listopadzie 882 roku najeźdźcy wikińscy spustoszyli okolice Laon, a opactwo zostało splądrowane i spalone, zaś część mnichów zginęła w trakcie najazdu. Kolejny cios przyszedł w 1359 roku, gdy w trakcie wojny stuletniej wojska angielskie pod wodzą Edwarda III podpaliły zabudowania klasztorne — w pożarze bezpowrotnie spłonął bogaty księgozbiór opactwa, gromadzony przez wieki.

Co przetrwało z dawnego opactwa?

Mimo zniszczeń i licznych przebudów do dziś zachował się okazały pałac opacki, wzniesiony w 1771 roku i przylegający do dawnego kościoła klasztornego, z którego ocalało jedynie kilka łuków. Wokół terenu widoczne są fragmenty średniowiecznych murów obronnych oraz podziemne piwnice opactwa, świadczące o dawnej skali założenia klasztornego.

Dlaczego opactwo stało się koszarami wojskowymi?

Losy miejsca zmieniły się radykalnie w XIX wieku. W 1860 roku teren przejęli jezuici, którzy urządzili tu internat dla chłopców. Kilkanaście lat później, w 1876 roku, właścicielem zabudowań stała się armia francuska, tworząc na miejscu arsenał. W latach 1879–1890 wzniesiono piętnaście murowanych hangarów o konstrukcji metalowej, kamienną bramę wjazdową (1879) oraz prochownię (1880). Kompleks funkcjonował jako zaplecze koszar Thérémin-d'Hame aż do końca lat 90. XX wieku, kiedy to w ramach profesjonalizacji armii francuskiej wojsko wycofało się z terenu.

Co dzieje się z opactwem obecnie?

17 grudnia 2019 roku miasto Laon wykupiło teren dawnego opactwa za 260 000 euro netto. Obecnie rozważany jest projekt zagospodarowania miejsca pod hotel wysokiej klasy, choć część zabudowań pozostaje w stanie ruiny wymagającej zabezpieczenia i renowacji.

Najczęstsze pytania

Kto założył opactwo Saint-Vincent w Laon? Fundatorką była Brunhilda, wdowa po Sigebercie I, władcy Austrazji — klasztor powstał około 580 roku jako wspólnota żeńska.

Czy budynki opactwa można dziś zwiedzać? Teren znajduje się w rękach miasta Laon od 2019 roku i pozostaje w większości ruiną; zachowany pałac opacki z 1771 roku oraz fragmenty murów obronnych są widoczne z zewnątrz, ale dostępność wnętrz zależy od bieżącego stanu prac renowacyjnych.

Dlaczego na terenie opactwa stoją XIX-wieczne hangary? Wynika to z faktu, że od 1876 roku miejsce służyło francuskiej armii jako arsenał — wzniesiono wówczas magazyny, prochownię oraz bramę wjazdową, które przetrwały do dziś obok średniowiecznych reliktów.

Co planuje się zrobić z opactwem w przyszłości? Po zakupie terenu przez miasto w 2019 roku rozważane są projekty inwestycyjne, w tym utworzenie hotelu, co ma dać nowe życie temu historycznemu miejscu.