U Strejčkova lomu

U Strejčkova lomu to niewielka przyrodnicza rezerwacja na Morawach, ukryta między wsiami Grygov i Krčmaň w powiecie ołomunieckim. Nazwa nawiązuje do dawnego kamieniołomu wapienia, którego ślady wciąż widać w rzeźbie terenu, choć dziś większość obszaru porasta murawa stepowa typowa dla ciepłolubnych siedlisk na dewońskich wapieniach.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Obszar objęto ochroną jako pomnik przyrody w 1952 roku, a później włączono go również do europejskiej sieci Natura 2000. Za ochronę odpowiada Urząd Wojewódzki Kraju Ołomunieckiego. Głównym celem ochrony jest zachowanie muraw kserotermicznych oraz związanych z nimi bezkręgowców, które na wapiennym podłożu znalazły wyjątkowo dogodne warunki do życia.

Co można tu zobaczyć?

Prawdziwą wizytówką rezerwatu jest sasanka wielka (Pulsatilla grandis) — teren należy do miejsc z jedną z największych populacji tego gatunku na Morawach; w 2000 roku naliczono tu do 3570 kęp roślin. Oprócz sasanki rosną tu inne rośliny ciepłolubne, w tym len żółty, goryczka orzęsiona oraz storczyki, w tym gatunki o trzech ząbkach na wardze. Bogata szata roślinna przyciąga liczne owady, wśród nich stepowe motyle — kraśniki i modraszki, dla których murawy stanowią jedno z niewielu zachowanych siedlisk w regionie.

Jak wygląda dziś ten teren?

Dawny kamieniołom wapienia, z którego pochodzi nazwa miejsca, dziś w dużej części zarósł roślinnością, ale odsłonięcia skalne wciąż są widoczne i stanowią ciekawy element krajobrazu. Bez regularnej opieki murawy stepowe szybko zarastałyby krzewami i drzewami, dlatego teren jest systematycznie koszony, a samosiejki drzew i krzewów są usuwane, by zachować otwarty charakter siedliska niezbędny dla ciepłolubnych gatunków.

Dla kogo jest to miejsce?

U Strejčkova lomu to cel dla miłośników przyrody, botaników-amatorów oraz osób szukających spokojnego spaceru z dala od tłumów. Ze względu na niewielką powierzchnię i kruchość siedliska warto poruszać się wyznaczonymi ścieżkami i unikać wchodzenia na murawy poza sezonem kwitnienia sasanek, kiedy roślinność jest szczególnie wrażliwa.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej odwiedzić U Strejčkova lomu? Najbardziej atrakcyjny widokowo okres to wiosna, gdy kwitnie sasanka wielka — zwykle na przełomie marca i kwietnia, choć dokładny termin zależy od pogody w danym roku.

Czy teren jest ogólnodostępny? Tak, jako pomnik przyrody obszar można zwiedzać pieszo, jednak obowiązują ograniczenia typowe dla małoobszarowych terenów chronionych — należy poruszać się z poszanowaniem roślinności i nie zbierać roślin.

Skąd wzięła się nazwa miejsca? Nazwa pochodzi od dawnego kamieniołomu wapienia, który niegdyś działał w tym miejscu i którego właścicielem lub zarządcą był niejaki Strejček — stąd „lom Strejčka".

Czy w okolicy są inne atrakcje przyrodnicze? Tak, region między Grygovem a Krčmaní na Środkowej Hanej oferuje kilka podobnych, niewielkich obszarów chronionych na wapiennym podłożu, co czyni go interesującym celem dla dłuższej wycieczki przyrodniczej.