U Bílých hlin

U Bílých hlin to niewielki rezerwat przyrody położony na Morawach, między wsiami Krčmaň a Grygov w powiecie ołomunieckim, około kilometra od Krčmaně. Choć zajmuje zaledwie niecałe dwa tysiące metrów kwadratowych, jest jednym z cenniejszych stanowisk roślinności stepowej na Wyżynie Hornomorawskiej i chroni relikt oryginalnej, ciepłolubnej szaty roślinnej, jaka niegdyś porastała okoliczne wzgórza.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Obszar leży na łagodnym, południowo-wschodnim stoku, którego podłoże budują dewońskie wapienie. Cienka warstwa gleby typu rędzina szybko traci wodę, dzięki czemu na skłonie utrzymuje się sucha, murawowa roślinność stepowa, niespotykana już w wielu innych częściach regionu. To właśnie ta specyfika podłoża — wapienne skały i przepuszczalna, szybko wysychająca gleba — sprawiła, że miejsce to od dziesięcioleci pozostaje pod ochroną: pierwszy status rezerwatu nadano mu jeszcze w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Jakie rośliny można tu spotkać?

Rezerwat słynie przede wszystkim z koniklecu wielkokwiatowego (Pulsatilla grandis) — gatunku, dla którego cały teren uznano również za lokalizację o znaczeniu europejskim w ramach sieci Natura 2000. Obok niego rosną tu goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum), len żółty (Linum flavum) oraz kilka gatunków storczyków, w tym krytycznie zagrożony podkolan (obuwik) trójzębny. To właśnie ochrona populacji tego storczyka jest jednym z priorytetów prowadzonego tu programu ochrony przyrody — populacja jest na tyle mała i wrażliwa, że wymaga stałego monitoringu.

Co jeszcze żyje w rezerwacie?

Sucha murawa i bogata roślinność kwiatowa przyciągają owady, przede wszystkim motyle. Badania prowadzone w 2021 roku wykazały obecność około 150 gatunków motyli dziennych i nocnych, w tym modraszka korydonu (Polyommatus coridon), szlaczkonia siarecznika (Colias alfacariensis) oraz pazia żeglarza (Iphiclides podalirius). Obecność tak dużej liczby gatunków w tak niewielkim rezerwacie świadczy o wyjątkowej wartości tego skrawka stepowej murawy.

Jak dojechać i co warto wiedzieć przed wizytą?

Rezerwat leży na uboczu, w otwartym krajobrazie rolniczym między Krčmaní a Grygovem, kilkanaście kilometrów na południowy wschód od Ołomuńca. Ze względu na niewielką powierzchnię teren jest wrażliwy na nadmierne użyźnienie gleby i zarastanie roślinnością ruderalną, dlatego zaleca się poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach i niezbieranie roślin — zwłaszcza chronionych storczyków i konikleców.

Najczęstsze pytania

Czym jest U Bílých hlin? To niewielki rezerwat przyrody na Morawach, chroniący fragment stepowej murawy na wapiennym podłożu wraz z rzadkimi gatunkami roślin i motyli.

Jakie gatunki są tu najcenniejsze? Koniklec wielkokwiatowy i storczyk podkolan trójzębny — oba objęte programami ochrony ze względu na rzadkość występowania.

Kiedy najlepiej odwiedzić rezerwat? Najlepszy czas to wiosna, gdy kwitną koniklece, oraz późna wiosna i lato, gdy widoczna jest pełnia motyli i pozostałych gatunków kwiatowych muraw.

Czy w rezerwacie są udogodnienia turystyczne? Nie — to niewielki, chroniony obszar przyrodniczy bez infrastruktury turystycznej; zwiedzanie ogranicza się do spaceru po okolicznych ścieżkach z poszanowaniem zasad ochrony przyrody.