Tombeelmolen

Tombeelmolen to murowany młyn typu koźlak-górnik, stojący przy Molenstraat w Outrijve, sołectwie należącym do gminy Avelgem w prowincji Flandria Zachodnia. Choć obecna, kamienna budowla pochodzi z lat 20. XX wieku, historia młynarstwa w tym miejscu sięga znacznie głębiej – teren pojawia się już na mapie kasztelanii Oudenaarde z 1669 roku, gdzie zaznaczono tu drewniany młyn.

Skąd wzięła się nazwa i pierwsi młynarze?

W XVIII wieku stał tu drewniany młyn należący do arystokratycznego właściciela ziemskiego, wydzierżawiany rodzinie Van Der Plancke. Wśród okolicznej ludności obiekt zyskał wówczas potoczną nazwę „młyn dzieci Plancke", co pokazuje, jak silnie młyny wrastały w lokalną tożsamość i pamięć zbiorową – nazwa przetrwała, mimo że sam budynek wielokrotnie się zmieniał.

Jak zmieniali się właściciele młyna?

Przełomowym momentem był rok 1884, kiedy młyn zbożowy nabył Cyriel Decoster. To właśnie rodzina Decoster związała się z obiektem na kolejne dekady. Od 1926 roku murowany młyn zbożowy prowadził Georges De Coster (1901–1966) wraz z żoną Elisą Deconinck (1906–1998) – małżeństwo, które przez lata dbało o codzienne funkcjonowanie młyna i utrzymanie go w ruchu.

Co przetrwał młyn podczas I wojny światowej?

Losy Tombeelmolen odzwierciedlają burzliwą historię regionu w pierwszej połowie XX wieku. Podczas I wojny światowej niemiecki okupant nakazał wstrzymanie działalności młyna, a w 1918 roku obiekt spłonął. Zniszczenie nie oznaczało jednak końca – na tym samym miejscu młynarz Georges Decoster wzniósł w latach 1923–1926 nowy, murowany młyn typu bergmill, który stoi tu do dziś.

Jak młyn przystosowywano do nowych czasów?

Po odbudowie młyn był stopniowo unowocześniany, by nadążać za zmieniającymi się warunkami pracy i technologią. W 1930 roku zainstalowano silnik wysokoprężny, który pozwalał kontynuować mielenie zboża nawet podczas bezwietrznej pogody, gdy skrzydła młyna stały bezczynnie. W 1941 roku wprowadzono usprawniony system żagli, poprawiający wydajność wiatraka, a rok później, w 1942 roku, młyn podłączono do sieci elektrycznej. Te kolejne etapy modernizacji pokazują, jak tradycyjne młynarstwo wiatrowe próbowało utrzymać się na rynku w obliczu rosnącej konkurencji młynów mechanicznych i elektrycznych.

Jak wygląda Tombeelmolen dzisiaj?

Na przełomie XX i XXI wieku, w latach 1999–2000, młyn przeszedł gruntowną restaurację, dzięki której odzyskał sprawność techniczną i ponownie może mielić zboże. Opieką nad obiektem zajmuje się od tego czasu stowarzyszenie „Vrienden van de Molen te Outrijve" (Przyjaciele Młyna w Outrijve), które dba zarówno o stan techniczny konstrukcji, jak i o żywą tradycję młynarską związaną z tym miejscem. Dzięki zaangażowaniu wolontariuszy Tombeelmolen pozostaje działającym zabytkiem, a nie jedynie muzealnym eksponatem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Tombeelmolen? Młyn stoi przy Molenstraat w Outrijve, sołectwie gminy Avelgem, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii.

Czy młyn nadal działa? Tak, po restauracji przeprowadzonej w latach 1999–2000 młyn jest ponownie zdolny do mielenia zboża i jest utrzymywany przez lokalne stowarzyszenie miłośników młynarstwa.

Jak stary jest obecny budynek młyna? Murowana konstrukcja, którą można oglądać dziś, powstała w latach 1923–1926, po tym jak poprzedni drewniany młyn spłonął w 1918 roku.

Czy w okolicy zachowały się ślady wcześniejszych młynów? Tak, teren był miejscem młynarskim od co najmniej 1669 roku, kiedy to na mapie kasztelanii Oudenaarde zaznaczono tu drewniany młyn, choć żaden z wcześniejszych budynków nie przetrwał do naszych czasów.