The fortress church of St. Mary of Mercy

Kościół-forteca Matki Bożej Miłosiernej (nazywany też warownym kościołem św. Marii) stoi w Vrboskiej, niewielkiej nadadriatyckiej miejscowości na północnym wybrzeżu wyspy Hvar w Chorwacji. To jedna z najbardziej niezwykłych świątyń w Dalmacji, bo od początku miała służyć zarówno modlitwie, jak i obronie.

Dlaczego kościół wygląda jak forteca?

W XVI wieku wybrzeże Dalmacji i okoliczne wyspy żyły w ciągłym zagrożeniu najazdami osmańskimi. Vrboska została zaatakowana w 1571 roku, kiedy oddziały osmańskie pod dowództwem Uluza Alego splądrowały okolicę i uszkodziły istniejący kościół. Mieszkańcy nie poprzestali na naprawie: odbudowali świątynię jako obiekt obronny, a prace datuje się zwykle na połowę lat 70. XVI wieku. Według opisów przy projekcie pracowali inżynierowie weneccy, co pasuje do epoki, ponieważ Hvar należał wtedy do Republiki Weneckiej.

Jak wygląda budowla?

Starszy, gotycki kościół jednonawowy, który według większości relacji pochodzi z XV wieku, wzmocniono grubymi murami i dodano bastion. Wejście chroni duży trójkątny rawelin, czyli występ obronny, który trzymał napastników z dala od głównego muru. Z zewnątrz całość przypomina raczej niewielki fort niż kościół parafialny. Źródła opisują ją jako rzadki przykład kościoła-twierdzy na wyspach Adriatyku i jedną z najlepiej zachowanych budowli obronnych na Hvarze.

Gdzie jest i co jest w pobliżu?

Vrboskę nazywa się często „Małą Wenecją” z powodu wąskiej zatoczki wcinającej się w miejscowość, nad którą przerzucono kamienne mostki. Kościół wznosi się ponad kamiennymi domami i portem, więc łatwo go dostrzec i połączyć ze spacerem po wiosce. W pobliżu leży miasto Stari Grad, a do głównego miasta Hvar dojedziesz samochodem w krótkim czasie.

Wskazówki dla zwiedzających

• Kościół jest zazwyczaj otwarty dla turystów w sezonie; godziny bywają zmienne, więc sprawdź je na miejscu.
• We wnętrzu znajdują się dzieła sztuki z okresu renesansu.
• Obowiązuje skromny ubiór, ponieważ to nadal miejsce kultu.
• Na sam kościół wystarczy 20–30 minut, plus czas na obejście murów i bastionu.
• Widoki na dachy wioski i zatokę sprawiają, że to dobre miejsce na zdjęcia, zwłaszcza w łagodnym wieczornym świetle.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół-forteca Matki Bożej Miłosiernej? W Vrboskiej, na północnym wybrzeżu wyspy Hvar w Chorwacji.

Kiedy go ufortyfikowano? Po najeździe osmańskim z 1571 roku; przebudowę datuje się zwykle na około 1575 rok.

Po co go umocniono? Aby chronić mieszkańców przed najazdami osmańskimi, które w XVI wieku zagrażały wybrzeżu Dalmacji.

Czy można wejść do środka? Zazwyczaj tak, w sezonie turystycznym. Godziny się różnią, więc warto je potwierdzić na miejscu.

Czy warto tu przyjechać? Tak, jeśli interesuje Cię historia lub nietypowa architektura. To jeden z niewielu kościołów w regionie, który pełnił także funkcję twierdzy.