sv. Jan Nepomucký

Socha św. Jana Nepomuckiego w Lanžhocie – co warto wiedzieć?

Socha św. Jana Nepomuckiego stoi przy starej drodze prowadzącej z Lanžhotu do Břeclavi, niedaleko miejsca, gdzie droga krzyżuje się z potokiem Malá Caja. To jeden z niewielu zachowanych w regionie zabytków sakralnych z pierwszej połowy XVIII wieku, wciąż stojący dokładnie tam, gdzie go pierwotnie postawiono.

Kiedy powstała socha?

Kamienna figura pochodzi z 1744 roku. Data ta jest potwierdzona nie tylko stylistyką rzeźby, ale też zachowanym dokumentem gminnym z tego samego roku, dotyczącym utrzymania i opieki nad pomnikiem. Pismo to podpisał ówczesny rychtarz (wójt) Lanžhotu, Josef Pajha, wraz z całą radą gminną – co pokazuje, że już w momencie powstania socha traktowana była jako ważny element lokalnej przestrzeni publicznej, wymagający formalnej troski.

Jak wygląda socha i jej otoczenie?

Figura ustawiona jest na pojedynczym kamiennym stopniu, z którego wyrasta graniasty (prostopadłościenny) cokół złożony z dwóch nałożonych na siebie segmentów, zwieńczonych profilowanymi gzymsami. Cała kompozycja stoi na trawiastym poboczu przy głównej drodze, otoczona nowocześniejszym ogrodzeniem z kutego, ozdobnego żelaza – element ten chroni zabytek przed uszkodzeniami, jednocześnie nie przesłaniając widoku na samą rzeźbę.

Dlaczego akurat św. Jan Nepomucki?

Św. Jan Nepomucki to jeden z najpopularniejszych świętych w czeskiej tradycji ludowej, czczony m.in. jako patron mostów, przepraw wodnych i ochrony przed powodzią oraz oszczerstwem. Umieszczanie jego wizerunku przy drogach i ciekach wodnych – tak jak w przypadku figury w Lanžhocie, stojącej blisko potoku – było w XVIII wieku powszechną praktyką w wielu wsiach południowej Moravy. Miało to symbolicznie zapewniać bezpieczeństwo podróżnym oraz opiekę nad okoliczną wodą i polami.

Jakie znaczenie ma socha dla Lanžhotu dzisiaj?

Choć socha nie jest wielką atrakcją turystyczną w skali kraju, dla samego Lanžhotu stanowi ważny punkt lokalnej tożsamości i historii – świadectwo religijności i organizacji życia wiejskiego sprzed niemal trzystu lat. Fakt, że gmina od samego początku dbała o jej stan (co potwierdza dokument z 1744 roku), pokazuje ciągłość opieki nad zabytkiem aż do dziś, kiedy to nowoczesne ogrodzenie zastąpiło zapewne wcześniejsze formy zabezpieczenia.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi socha? Przy starej drodze z Lanžhotu do Břeclavi, w pobliżu skrzyżowania z potokiem Malá Caja.

Z jakiego roku pochodzi figura? Z 1744 roku – datę potwierdza zarówno styl rzeźby, jak i zachowany dokument gminny z tego samego roku.

Kto zadbał o pomnik w przeszłości? Zgodnie z dokumentem z 1744 roku, za utrzymanie sochy odpowiadał ówczesny rychtarz Josef Pajha wraz z radą gminną.

Z czego wykonana jest socha? Jest to figura kamienna, ustawiona na jednym stopniu i dwuczęściowym, graniastym cokole z profilowanymi gzymsami.

Czy socha jest ogrodzona? Tak, otacza ją współczesne ogrodzenie z ozdobnego, kutego żelaza, stojące na trawiastym poboczu drogi.