Chapel of Saint Bartholomew

Kaplica św. Bartłomieja to niewielka świątynia stojąca w centrum wsi Hrušky, na południowej Morawie, między Břeclavią a Hodonínem. Choć z zewnątrz wygląda skromnie, jest jednym z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych obiektów w miejscowości, a jej historia sięga XIX wieku.

Gdzie dokładnie stoi kaplica?

Hrušky leżą w powiecie brzeclavskim, około 8 km od Břeclavi i 12 km od Hodonína. Kaplica zajmuje centralne miejsce we wsi, co typowe jest dla morawskich miejscowości, gdzie świątynia parafialna stanowi punkt orientacyjny i naturalne centrum życia lokalnej społeczności. Administracyjnie należy do rzymskokatolickiej parafii w Moravskiej Nowej Wsi, sąsiedniej miejscowości.

Kiedy powstała i w jakim stylu jest utrzymana?

Budowlę wzniesiono w 1861 roku w duchu neogotyku. To architektura celowo prosta i pozbawiona przepychu — nawiązuje do skromnego charakteru patrona, świętego Bartłomieja, apostoła znanego z ubóstwa i surowego trybu życia. Bryła kaplicy jest niewielka, bez rozbudowanych detali, co odróżnia ją od bardziej okazałych kościołów parafialnych regionu.

Co warto zobaczyć w środku?

Wnętrze zdobią witraże pochodzące z pierwszej połowy XX wieku — a więc znacznie młodsze niż sama budowla, co świadczy o tym, że kaplica była w międzyczasie modernizowana i wyposażana na nowo. Prawdziwą osobliwością jest jednak dzwon odlany w 1683 roku przez ludwisarza Václava Malý'ego. Dzwon nosi czeską inskrypcję i jest o blisko dwa wieki starszy od samego budynku — najprawdopodobniej trafił tu z wcześniejszej, drewnianej lub mniejszej kaplicy, która stała na tym miejscu wcześniej.

Jak kaplica wpisuje się w religijny krajobraz Hrušek?

Wieś ma bogatą tradycję sakralną. Poza samą kaplicą we wsi i jej okolicy znajduje się kilka rzeźb i figur z końca XIX wieku — świętego Józefa, Matki Boskiej, świętej Anny, Trójcy Świętej, świętego Jana Nepomucena, świętego Michała oraz kilka przydrożnych krzyży. Kaplica św. Bartłomieja jest zatem częścią szerszego zespołu małej architektury sakralnej, typowego dla morawskich wsi tego regionu.

Czy kaplica ucierpiała podczas tornada w 2021 roku?

Hrušky i okoliczne miejscowości zostały poważnie dotknięte tornadem, które przeszło przez region 24 czerwca 2021 roku i zniszczyło wiele budynków w okolicy. Kaplica odnotowała wówczas uszkodzenia dachu, a część konstrukcji wieży ucierpiała w wyniku żywiołu. Odbudowa i naprawy sakralnych obiektów w regionie po tornadzie trwały kolejne lata.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica jest dostępna dla zwiedzających? Jako czynny obiekt parafialny, kaplica bywa otwierana głównie podczas nabożeństw i świąt kościelnych — warto sprawdzić lokalne ogłoszenia parafialne przed wizytą, jeśli zależy nam na wejściu do wnętrza.

Co jest najstarszym elementem wyposażenia? Zdecydowanie dzwon z 1683 roku, dzieło ludwisarza Václava Malý'ego — starszy od samej budowli o blisko dwa stulecia.

Do jakiej parafii należy kaplica? Do rzymskokatolickiej parafii Moravská Nová Ves, sąsiadującej z Hruškami.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami wsi? Tak — w promieniu kaplicy znajdują się liczne XIX-wieczne kapliczki i figury przydrożne, które razem tworzą spójny szlak małej architektury sakralnej typowej dla południowej Moravy.