Statue of Saint John of Nepomuk in Moravská Nová Ves

Statua świętego Jana Nepomucena stoi w Moravskiej Novej Vsi, niewielkiej miejscowości na południu Moraw, tuż przy głównym trakcie przecinającym miejscowość. Kamienna figura w naturalnej wielkości wznosi się na charakterystycznym, czworobocznym cokole i od dawna stanowi jeden z rozpoznawalnych punktów tutejszego placu. Otacza ją pas trawnika oraz nowoczesne, dekoracyjne ogrodzenie z kutego żelaza, które chroni zabytek przed przypadkowym uszkodzeniem, nie zasłaniając go jednocześnie widzom.

Kto to jest święty Jan Nepomucen i dlaczego stoi właśnie tutaj?

Jan Nepomucen to jeden z najczęściej przedstawianych świętych w rzeźbie ludowej i sakralnej na terenie dawnych Czech i Moraw. Tradycja łączy go z tajemnicą spowiedzi oraz opieką nad wodami, mostami i przeprawami — stąd figury przedstawiające go w charakterystycznym stroju kanonika, z krucyfiksem i biretem zdobionym gwiazdami, spotyka się w wielu miejscowościach, zwłaszcza w pobliżu cieków wodnych, mostów czy głównych dróg. Statua w Moravskiej Novej Vsi wpisuje się w ten sam, powszechny w regionie zwyczaj stawiania takich pomników jako wotów i elementów lokalnej pobożności.

Ile lat ma ta rzeźba?

Figura pochodzi z 1740 roku, a więc liczy sobie niemal trzy stulecia. Przez ten czas przetrwała jako trwały element krajobrazu miejscowości, świadcząc o ciągłości lokalnej tradycji religijnej znacznie dłużej niż większość okolicznej zabudowy.

Co spotkało statuę w ostatnich latach?

W 2021 roku zabytek został poważnie uszkodzony. Aby zapobiec dalszemu niszczeniu i utracie zachowanych fragmentów, rzeźbę przewieziono do pracowni konserwatorskiej, gdzie poddano ją zabezpieczeniu. Dopiero w 2025 roku zakończono kompleksową renowację: oczyszczono powierzchnię kamienia, wzmocniono jego strukturę, sklejono i uzupełniono ubytki, a zniszczoną aureolę odtworzono od nowa z prętów i blachy miedzianej. Na koniec powierzchnię rzeźby poddano konserwacji i ponownie pozłocono elementy dekoracyjne, przywracając figurze wygląd zbliżony do pierwotnego. Koszt prac wyniósł 438 020 koron czeskich, z czego 180 000 koron pokryła dotacja samorządu regionalnego.

Co warto zobaczyć, odwiedzając to miejsce?

Dziś statua stoi ponownie na swoim historycznym miejscu przy głównej drodze, otoczona starannie zaprojektowanym ogrodzeniem. To okazja, by zobaczyć efekt wieloletniej pracy konserwatorów oraz przekonać się, jak lokalna społeczność dba o zabytki związane ze swoją historią — nawet po poważnych uszkodzeniach. Dla osób zainteresowanych rzeźbą barokową i sakralną sztuką ludową to niewielki, ale wymowny przystanek podczas zwiedzania okolic południowej Moraw.

Najczęstsze pytania

Z jakiego roku pochodzi statua? Z 1740 roku.

Z jakiego materiału jest wykonana? Jest to rzeźba kamienna, stojąca na czworobocznym cokole.

Dlaczego statuę renowowano? Z powodu poważnych uszkodzeń z 2021 roku — figurę zabezpieczono i przewieziono do pracowni, a pełną renowację zakończono w 2025 roku.

Ile kosztowała renowacja? 438 020 koron czeskich, w tym 180 000 koron z dotacji regionalnej.

Gdzie dokładnie stoi statua? Przy głównej drodze przecinającej Moravską Novą Ves, w pasie zieleni otoczonym ozdobnym metalowym ogrodzeniem.