Stolperstein dedicated to Manuel Arredondo Santamaría

Stolperstein poświęcony Manuelowi Arredondo Santamaríi w Madrycie to skromny, mosiężny kamień pamięci wmurowany w chodnik we wschodniej części centrum miasta, niedaleko Parku Retiro. Upamiętnia hiszpańskiego oficera wojskowego deportowanego przez nazistów do obozu koncentracyjnego podczas II wojny światowej.

Kim był Manuel Arredondo Santamaría?

Manuel Arredondo Santamaría urodził się 12 maja 1891 roku w Santoña, w Kantabrii. Był zawodowym wojskowym – do Akademii Artylerii wstąpił 1 września 1910 roku, stopień porucznika uzyskał w czerwcu 1916 roku, a kapitana w kwietniu 1920 roku. 27 marca 1943 roku został przetransportowany z paryskiego dworca Gare de l'Est do niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen w Austrii, gdzie otrzymał numer więźniarski 25 498. Przeżył obóz i został wyzwolony przez wojska alianckie 5 maja 1945 roku, jednak w wyniku skrajnego wyczerpania i tyfusu ważył wówczas zaledwie około 35 kilogramów. Po wyzwoleniu długo dochodził do zdrowia w paryskim szpitalu La Pitié-Salpêtrière. Zmarł w 1966 roku w Madrycie.

Czym jest Stolperstein i dlaczego stoi w Madrycie?

Stolperstein, czyli „kamień potknięcia", to niewielki, kostkowy element o wymiarach 10x10x10 centymetrów, wieńczony mosiężną tabliczką z imieniem, nazwiskiem i najważniejszymi datami z życia ofiary. Kamienie tego typu układa się w chodnikach przed ostatnim domem, który dana osoba wybrała jako miejsce zamieszkania z własnej woli – to część ogólnoeuropejskiego projektu upamiętniającego ofiary nazizmu. W Madrycie pierwsze Stolpersteine położono 26 kwietnia 2019 roku, a kolejne przybywają na chodnikach miasta od tamtej pory, przypominając o losie Hiszpanów deportowanych do niemieckich obozów koncentracyjnych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kamień znajduje się we wschodniej części centrum Madrytu, w pobliżu Parku Retiro (współrzędne: 40.424859, -3.672683). Najwygodniej dojechać metrem – najbliższa stacja to okolice O'Donnell na linii 6, skąd do miejsca jest kilka minut spacerem ulicami tej części miasta. Warto zabrać ze sobą telefon z nawigacją, ponieważ same Stolpersteine są niewielkie i łatwo je przeoczyć wśród chodnikowej kostki.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Spacer po tej części Madrytu to dobra okazja, by połączyć odwiedziny przy kamieniu z wizytą w Parku Retiro – jednym z najpiękniejszych miejskich parków Europy, ze stawem, Pałacem Kryształowym i alejami do spacerów. W pobliżu znajdują się też spokojne, mieszkalne ulice typowe dla wschodniego centrum stolicy, dalekie od turystycznego zgiełku Puerta del Sol czy Gran Vía.

Najczęstsze pytania

Czy warto odwiedzić Stolperstein, skoro to tylko mały kamień w chodniku? Tak – to miejsce pamięci, a nie atrakcja turystyczna w klasycznym sensie. Zatrzymanie się na chwilę i przeczytanie inskrypcji to prosty gest upamiętnienia konkretnej osoby i jej historii.

Czy wstęp jest płatny? Nie. Stolpersteine znajdują się w przestrzeni publicznej, na chodnikach, i są dostępne przez całą dobę, bez opłat.

Czy w Madrycie jest więcej takich kamieni? Tak, od 2019 roku w mieście sukcesywnie układane są kolejne Stolpersteine poświęcone różnym ofiarom deportacji.

Jak rozpoznać kamień wśród chodnika? Po charakterystycznej, błyszczącej mosiężnej powierzchni z wygrawerowanym imieniem i nazwiskiem, wyraźnie odróżniającej się od otaczającej kostki brukowej.