Agustín de Foxá

Agustín de Foxá to niewielka tablica pamiątkowa w Madrycie, przy Calle de Ibiza 1, w dzielnicy Retiro. Upamiętnia pisarza i dyplomatę Agustína de Foxá, hrabiego Foxá i markiza de Armendáriz, który mieszkał w tym budynku i zmarł w nim w 1959 roku.

Kim był Agustín de Foxá?

Agustín de Foxá (1906–1959) był jednym z ciekawszych, choć dziś rzadziej wspominanych, pisarzy hiszpańskich XX wieku. Pisał powieści, poezję, scenariusze filmowe i teksty publicystyczne. Jego najbardziej znane dzieło, powieść „Madrid de Corte a Checa", opisuje przemiany stolicy Hiszpanii w burzliwych latach wojny domowej. Foxá był też dyplomatą i związany z ruchem Falangi — przyjaźnił się m.in. z José Antonio Primo de Riverą, Rafaelem Sánchezem Mazasem i Eugenio Montesem. Przypisuje się mu współautorstwo kilku wersów słynnego, silnie upolitycznionego hymnu „Cara al Sol". W 1948 roku otrzymał prestiżową nagrodę Mariano de Cavia, a w 1959 roku został wybrany do Real Academia Española — nie zdążył jednak formalnie objąć fotela, ponieważ zmarł jeszcze w tym samym roku.

Co zobaczysz na miejscu?

Sama tablica jest skromna — to marmurowa płyta wmurowana w elewację budynku przy Calle de Ibiza 1, ozdobiona brązowym herbem Sociedad General de Autores de España (SGAE), hiszpańskiej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorów. Wykonał ją rzeźbiarz Carlos Monteverde. Inskrypcja brzmi:

„A LA MEMORIA DEL ESCRITOR / AGUSTÍN DE FOXÁ / QUE VIVIÓ Y MURIÓ / EN ESTA CASA / 1906-1959 / LA SOCIEDAD GENERAL / DE / AUTORES DE ESPAÑA / MCMLXIV"

W tłumaczeniu: „Pamięci pisarza Agustína de Foxá, który żył i zmarł w tym domu, 1906–1959. Sociedad General de Autores de España, 1964". Tablicę odsłonięto 10 marca 1964 roku, po wniosku złożonym przez SGAE 8 listopada 1963 roku — jako hołd dla twórczości pisarza w pięć lat po jego śmierci.

To miejsce z gatunku tych, które łatwo przeoczyć, idąc ulicą — nie ma tu wystawnego pomnika czy figury, tylko dyskretna płyta na fasadzie kamienicy. Dla osób zainteresowanych literaturą hiszpańską i historią frankistowskiej Hiszpanii to jednak konkretny, materialny łącznik z biografią jednego z bardziej znanych publicystów tamtej epoki.

Jak dotrzeć?

Tablica znajduje się przy Calle de Ibiza 1, w spokojnej części dzielnicy Retiro, kilka minut piechotą od wschodniej granicy Parku Retiro. Najwygodniej dojechać metrem do stacji Ibiza (linia 9) lub Príncipe de Vergara (linie 2 i 9) — z obu stacji do tablicy jest zaledwie kilkaset metrów. Okolica jest dobrze skomunikowana także autobusami miejskimi kursującymi wzdłuż Calle de O'Donnell i Calle de Narváez.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ to tablica na budynku mieszkalnym, jest dostępna do obejrzenia przez cały rok, w dowolnych godzinach dziennych — nie obowiązują tu żadne bilety czy godziny otwarcia. Najlepiej połączyć wizytę ze zwiedzaniem samego Retiro lub pobliskiej dzielnicy Salamanca, spacerując tą częścią miasta rano lub późnym popołudniem, kiedy ulica jest spokojniejsza i łatwiej zrobić zdjęcie bez przechodniów w kadrze.

Najczęstsze pytania

Czy to duży pomnik? Nie — to niewielka marmurowa tablica pamiątkowa wmurowana w fasadę budynku, a nie samodzielna rzeźba czy pomnik w tradycyjnym sensie.

Kto ufundował tablicę? Sociedad General de Autores de España (SGAE), hiszpańska organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, w 1964 roku.

Kim był Agustín de Foxá? Hiszpańskim pisarzem, poetą i dyplomatą (1906–1959), autorem powieści „Madrid de Corte a Checa" i współautorem kilku wersów hymnu „Cara al Sol".

Czy warto tam iść specjalnie? To ciekawy przystanek dla miłośników literatury i historii Madrytu przy okazji wizyty w Retiro, ale nie jest to atrakcja, po którą warto jechać osobno na drugi koniec miasta.