Monument to General Espartero (Madrid)

Pomnik generała Esparetero (Madryt) to konny monument stojący na styku ulic Alcalá i O'Donnell, tam gdzie dzielnica Salamanca sąsiaduje z Retiro, tuż przy jednym z wejść do parku Retiro.

Kogo przedstawia pomnik?

Figurę na koniu stanowi generał Baldomero Espartero, zwany „Pacyfikatorem" — postać XIX-wiecznej Hiszpanii, regent w czasach małoletniości Izabeli II i wielokrotny premier. Artysta ujął go w chwili triumfalnego wjazdu do miasta: jedną ręką trzyma wzniesiony w geście pozdrowienia dwurożny kapelusz (bicorne), a koń stąpa dostojnym krokiem. Taka poza — nie w bitewnym starciu, a w momencie powitania tłumu — nadaje pomnikowi charakter bardziej ceremonialny niż militarny.

Kto go zaprojektował i kiedy powstał?

Autorem monumentu jest Pablo Gibert Roig (1853–1914), kataloński rzeźbiarz wykształcony w barcelońskiej pracowni Andrésa Aleu. To właśnie ten pomnik przyniósł mu największą sławę w karierze. Odlew bronzowej figury wykonano w barcelońskiej hucie J. Comas y Hermanos, a samą statuę — o wadze około 11,5 tony — ustawiono na wysokim cokole, dzięki czemu cały monument sięga około 10 metrów wysokości. Środki na budowę zebrano w drodze ogólnokrajowej zbiórki publicznej, co świadczyło o skali społecznego uznania dla postaci generała. Uroczyste odsłonięcie odbyło się w 1886 roku.

Dlaczego pomnik stoi właśnie w tym miejscu?

Lokalizacja na granicy Salamanki i Retiro, przy wejściu do parku od strony O'Donnell, nie jest przypadkowa — to jedno z reprezentacyjnych skrzyżowań XIX-wiecznego Madrytu, rozwijającego się wówczas wzdłuż osi ulicy Alcalá w stronę nowej, projektowanej dzielnicy Salamanca. Ustawienie pomnika bohatera narodowego przy głównej arterii miasta i bramie do reprezentacyjnego parku miejskiego wpisywało się w ówczesną praktykę honorowania zasłużonych postaci w najbardziej uczęszczanych punktach stolicy.

Co warto zauważyć, patrząc na monument?

Warto zwrócić uwagę na dynamikę kompozycji — koń przedstawiony jest w ruchu, z uniesioną przednią nogą, co wymagało od rzeźbiarza precyzyjnego wyważenia całej masy bronzowej figury na stosunkowo niewielkiej podstawie kopyt. Gest generała, unoszącego kapelusz w stronę widza, sprawia, że pomnik „rozmawia" z przechodniami — to nie chłodny, oficjalny wizerunek wojskowego, a scena powitania. Cokół, na którym stoi figura, dodatkowo podkreśla monumentalność całości i pozwala dostrzec ją z daleka wzdłuż ulicy Alcalá.

Najczęstsze pytania

Kim był generał Espartero? Baldomero Espartero był hiszpańskim generałem i politykiem XIX wieku, sprawował funkcję regenta w okresie małoletniości królowej Izabeli II i był wielokrotnie premierem Hiszpanii. Przydomek „Pacyfikator" zawdzięcza roli w zakończeniu wewnętrznych konfliktów tamtego okresu.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na skrzyżowaniu ulic Alcalá i O'Donnell, na granicy dzielnic Salamanca i Retiro, blisko jednego z wejść do parku Retiro.

Kto jest autorem monumentu? Rzeźbiarz Pablo Gibert Roig, twórca wykształcony w Barcelonie, dla którego ten pomnik stał się najważniejszym dziełem w karierze.

Kiedy odsłonięto pomnik? Uroczyste odsłonięcie miało miejsce w 1886 roku, po zebraniu środków w ramach ogólnokrajowej zbiórki publicznej.