Stolperstein dedicated to Florentino García Hernández

Stolperstein dedykowany Florentino Garcíi Hernándezowi to niewielki mosiężny kamień pamięci wmurowany w chodnik w Madrycie, w dystrykcie Salamanca, przy Calle de Concepción Bahamonde 5. Należy do rozrastającej się sieci Stolpersteine – „kamieni potknięcia" – które w wielu europejskich miastach przypominają o mieszkańcach deportowanych i mordowanych przez reżim nazistowski. W Madrycie takich kamieni jest już kilkaset, a każdy z nich noszą imię i nazwisko konkretnej osoby, nie anonimową liczbę.

Kogo wspomina ten kamień?

Florentino García Hernández urodził się w 1897 roku. Po wojnie domowej w Hiszpanii, jak tysiące Republikanów, znalazł się na wygnaniu we Francji. Wybuch II wojny światowej i klęska Francji sprawiły, że wielu hiszpańskich uchodźców trafiło do rąk niemieckich władz okupacyjnych. García Hernández był internowany w Gneixendorf, a w 1941 roku deportowano go do obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii – jednego z najcięższych obozów systemu nazistowskiego. Później przeniesiono go do podobozu Ebensee, gdzie więźniowie pracowali w skrajnie ciężkich warunkach przy budowie podziemnych instalacji zbrojeniowych. García Hernández przetrwał obóz i doczekał wyzwolenia.

Jak dotrzeć do kamienia?

Kamień znajduje się na chodniku przed budynkiem przy Calle de Concepción Bahamonde 5, w spokojnej, mieszkalnej części dystryktu Salamanca, na wschód od centrum Madrytu. Dojazd metrem jest najprostszą opcją – najbliższe stacje linii obsługujących tę część miasta znajdują się w odległości kilkuminutowego marszu. Warto zaplanować trasę razem z innymi kamieniami Stolpersteine rozsianymi po Madrycie, zwłaszcza w pobliskich dystryktach Retiro i Centro, gdzie skupienie tabliczek jest największe.

Co zobaczysz na miejscu?

Sam Stolperstein to niewielka, kwadratowa mosiężna płytka wmurowana na wysokości chodnika, z wygrawerowanym imieniem i nazwiskiem, rokiem urodzenia oraz najważniejszymi datami z historii deportacji. Nie ma tu pomnika czy tablicy informacyjnej w tradycyjnym sensie – idea Stolpersteine polega na tym, by przechodnie „potknęli się" wzrokiem o nazwisko konkretnej osoby, tam gdzie faktycznie żyła. To skromne, ale poruszające miejsce pamięci, które warto odwiedzić w ramach szerszego spaceru po miejscach związanych z historią hiszpańskich deportowanych.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Kamień można obejrzeć przez cały rok, w każdej porze dnia – jest częścią chodnika, nie ma godzin otwarcia. Najlepsze światło do zrobienia zdjęcia i odczytania grawerunku daje poranne lub popołudniowe słońce, gdy ulica nie jest zacieniona. Warto unikać godzin szczytu, jeśli chce się spokojnie zatrzymać na chwilę zadumy.

Najczęstsze pytania

Czym jest Stolperstein? To niewielki mosiężny kamień wmurowywany w chodnik przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania osoby prześladowanej lub zamordowanej przez reżim nazistowski. Projekt zapoczątkował niemiecki artysta Gunter Demnig, a obecnie kamienie znajdują się w wielu miastach Europy, także w Madrycie.

Czy Florentino García Hernández przeżył wojnę? Tak. Po internowaniu i deportacji do Mauthausen, a następnie do podobozu Ebensee, doczekał wyzwolenia obozu.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie. Kamień znajduje się w przestrzeni publicznej, na chodniku, i jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę.

Czy w pobliżu są inne Stolpersteine? Tak, Madryt ma sieć kilkuset takich kamieni, szczególnie liczną w dystryktach Centro i Retiro, co pozwala zaplanować krótki tematyczny spacer pamięci.