Stolperstein dedicated to Fausto Parra Galiana

Stolperstein poświęcony Fausto Parra Galianie to jeden z „kamieni pamięci" wmurowanych w chodnik madryckiej dzielnicy Lavapiés, w Centro. Znajduje się przy ulicy Sombrerería 7 i przypomina mieszkańca stolicy, który zginął w nazistowskim obozie koncentracyjnym podczas II wojny światowej.

Co to jest Stolperstein?

Stolperstein, czyli „kamień, o który się potyka", to niewielka mosiężna płyta wmurowywana w bruk przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania osoby prześladowanej przez III Rzeszę. Projekt zapoczątkował niemiecki artysta Gunter Demnig w latach 90., a od tego czasu w całej Europie powstało kilkadziesiąt tysięcy takich pamiątkowych płyt. W Madrycie kamienie honorują Hiszpanów deportowanych do obozów koncentracyjnych — najczęściej byłych żołnierzy republikańskich, którzy po wojnie domowej znaleźli się we Francji i trafili w ręce Niemców po zajęciu tego kraju.

Kim był Fausto Parra Galiana?

Fausto Parra Galiana urodził się w Madrycie i walczył po stronie republikańskiej w hiszpańskiej wojnie domowej. Po jej zakończeniu, w 1939 roku, wyemigrował do Francji, zostawiając w Hiszpanii żonę Domingę oraz troje dzieci — Fausta, Cándido i Luisę. We Francji został osadzony w obozie pracy, a po niemieckiej okupacji kraju deportowano go do obozu Mauthausen w Austrii. Zginął w podobozie Gusen 16 listopada 1941 roku, w wieku 34 lat.

Gdzie znajduje się kamień i dlaczego tam?

Płytę umieszczono na ulicy Sombrerería 7, w samym sercu Lavapiés — dzielnicy, z której pochodziło wielu deportowanych. Kamień jest częścią większego zestawu Stolpersteine odsłoniętych w dzielnicy Centro, przypominających kilkanaście osób wywiezionych do niemieckich obozów koncentracyjnych. Przy odsłonięciu kamienia poświęconego Fausto Parra Galianie obecni byli jego córka Luisa oraz wnuki i prawnuki, co nadało wydarzeniu osobisty, rodzinny charakter.

Jak dotrzeć na miejsce?

Sombrerería to wąska ulica w Lavapiés, jednej z najbardziej charakterystycznych dzielnic centrum Madrytu, znanej z wielokulturowej atmosfery, murali i licznych barów. Najbliższe stacje metra to Tirso de Molina i Lavapiés (linia 3), skąd do ulicy dochodzi się kilkuminutowym spacerem. Warto połączyć wizytę z przechadzką po okolicznych uliczkach, gdzie można natrafić na kolejne Stolpersteine poświęcone innym mieszkańcom dzielnicy.

Co zobaczysz na miejscu?

Sam kamień jest niewielki — to mosiężna płyta wmurowana w bruk, na wysokości chodnika, łatwa do przeoczenia, jeśli się jej nie szuka. Napis zawiera imię i nazwisko, rok urodzenia, informację o deportacji oraz miejsce i datę śmierci. To forma pamięci zaprojektowana tak, by przechodzień „potknął się" wzrokiem — i zatrzymał na chwilę refleksji nad losem konkretnego człowieka, a nie anonimowej liczby ofiar.

Kiedy warto przyjechać?

Miejsce można odwiedzić w każdej chwili — to publiczna ulica, dostępna przez cały rok. Najlepiej wybrać się tu w ciągu dnia, kiedy łatwiej zauważyć płytę w chodniku i przeczytać inskrypcję. Lavapiés żyje również wieczorami, ale dzienne godziny sprzyjają spokojnej, refleksyjnej wizycie.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Stolperstein od pomnika? Stolperstein nie jest monumentalnym pomnikiem, a symboliczną, dyskretną formą pamięci umieszczoną dokładnie w miejscu, gdzie ofiara mieszkała — dzięki temu pamięć zostaje wpisana w codzienną przestrzeń miasta, a nie odseparowana w jednym centralnym punkcie.

Dlaczego Hiszpan zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym? Po wojnie domowej wielu republikańskich żołnierzy i uchodźców znalazło się we Francji. Gdy Niemcy zajęli ten kraj, część z nich trafiła do obozów pracy, a następnie została deportowana do obozów koncentracyjnych na terenie III Rzeszy, w tym do Mauthausen-Gusen.

Ile Stolpersteine jest w Madrycie? W dzielnicy Centro, głównie w Lavapiés, znajduje się kilkanaście takich kamieni, poświęconych mieszkańcom deportowanym do nazistowskich obozów. Kamień Fausto Parra Galiany jest jednym z nich.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie — kamień znajduje się na publicznej ulicy i jest dostępny bez opłat, przez całą dobę.