Statues of John of Nepomuk in Lázně Bohdaneč

Posągi Jana Nepomuckiego w Lázních Bohdaneč to dwa odrębne pomniki czeskiego świętego, stojące w różnych częściach tego niewielkiego uzdrowiska w powiecie Pardubice. Jeden z nich zajmuje honorowe miejsce na placu Masaryka w centrum miasteczka, drugi stoi na uboczu, przy dawnych młynach na drodze w kierunku Rohovládovej Bělé. Oba przypominają o kulcie świętego, który w XVIII wieku rozprzestrzenił się w Czechach niemal błyskawicznie po jego beatyfikacji i kanonizacji.

Skąd wziął się posąg przy młynach?

Kamienny posąg przy Przednim i Zadnim młynie powstał w 1729 roku – w tym samym roku, w którym Jan Nepomucki został kanonizowany, choć jego fundatorzy odwoływali się już wcześniej do beatyfikacji z 1721 roku. Miejscowa tradycja łączy powstanie pomnika z młynarzem, który miał go ufundować z wdzięczności, jednak żadne źródło historyczne tego nie potwierdza – to wciąż tylko przekaz ustny. Poświęcenia dokonał ówczesny proboszcz parafii.

Co spotkało posąg na przestrzeni wieków?

Historia tego pomnika nie była spokojna. Podczas wojny siedmioletniej posąg został poważnie uszkodzony, a przez pewien czas ślad po nim w ogóle zaginął w dokumentach parafialnych. Odbudowano go dopiero w 1842 roku, dodając nowy cokół z piaskowca – na nim do dziś widnieje łaciński chronogram upamiętniający tę renowację. Kolejny gruntowny remont przeprowadzono w 1879 roku, a jego zakończenie poświęcił miejscowy ksiądz. Ostatnią konserwację posągu wykonano w 2006 roku. Co ciekawe, pomnik przetrwał też burzliwy okres 1918–1919, gdy w nowo powstałej Czechosłowacji część podobnych figur usuwano jako symbole habsburskiej przeszłości.

Czym różni się posąg na placu Masaryka?

Drugi pomnik, stojący w centrum miasta, to późnobarokowa rzeźba z piaskowca, której autor pozostaje nieznany. Powstała w drugiej połowie XVIII wieku i dziś jest chroniona jako zabytek kultury. Święty w naturalnej wielkości stoi na wysokiej, profilowanej kolumnie z wolutami po bokach, a na każdej z nich siedzi anioł. Do 2004 roku posąg zajmował centralne miejsce na placu – w tym roku przeniesiono go w narożnik, bliżej plebanii, co zmieniło charakter samego placu, ale pozwoliło zachować sam zabytek w dobrym stanie.

Dlaczego warto zobaczyć oba pomniki?

Zestawienie tych dwóch posągów daje ciekawy obraz tego, jak różnie mogła wyglądać droga barokowej rzeźby sakralnej – jeden stał w reprezentacyjnym miejscu i był regularnie odnawiany, drugi przetrwał zniszczenia wojenne i lata zapomnienia na uboczu miasta. Dla turysty odwiedzającego Lázně Bohdaneč, znane przede wszystkim z uzdrowiska borowinowego, spacer do obu miejsc to szansa zobaczyć mniej oczywistą stronę miasteczka i połączyć krótkie zwiedzanie z przechadzką w kierunku dawnych młynów.

Najczęstsze pytania

Ile jest posągów Jana Nepomuckiego w Lázních Bohdaneč? Dwa – jeden na placu Masaryka w centrum miasta, drugi przy dawnych młynach na drodze w stronę Rohovládovej Bělé.

Kiedy powstał posąg przy młynach? W 1729 roku, w roku kanonizacji Jana Nepomuckiego, choć nawiązywał też do jego beatyfikacji z 1721 roku.

Czy posąg przy młynach zawsze wyglądał tak samo? Nie – został poważnie uszkodzony podczas wojny siedmioletniej, odbudowany w 1842 roku z nowym cokołem, remontowany ponownie w 1879 roku i konserwowany w 2006 roku.

Czy posąg na placu Masaryka zawsze stał w tym samym miejscu? Nie – do 2004 roku znajdował się na środku placu, a następnie przeniesiono go w narożnik, bliżej plebanii.

Kto jest autorem posągu na placu? Autor pozostaje nieznany – wiadomo jedynie, że rzeźba powstała w drugiej połowie XVIII wieku w stylu późnego baroku.