statue of Saint Wenceslas

Pomnik świętego Wacława stoi na górnym krańcu placu Wacława w Pradze, tuż przed budynkiem Muzeum Narodowego, i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów spotkań w całym mieście. Brązowy pomnik konny przedstawia Wacława I, księcia Czech, patrona państwa czeskiego, siedzącego na koniu i unoszącego włócznię. Mieszkańcy Pragi nazywają to miejsce po prostu "pod koniem", a od ponad stu lat pełni ono rolę naturalnego punktu zbiórki podczas publicznych zgromadzeń.

Kto i kiedy stworzył pomnik?

Autorem monumentu jest czeski rzeźbiarz Josef Václav Myslbek, który poświęcił temu projektowi dziesięciolecia pracy. Prace nad pomnikiem trwały od 1887 do 1924 roku — niezwykle długo jak na dzieło sztuki publicznej, co odzwierciedla, jak starannie Myslbek dopracowywał kompozycję, zanim uznał ją za skończoną. Pomnik odsłonięto uroczyście w 1913 roku, choć w tym momencie nie był jeszcze w pełni ukończony — ostatnie elementy dodano dopiero ponad dekadę później.

Jak duży jest pomnik?

Sama brązowa figura jeźdźca na koniu ma około 5,5 metra wysokości, a po uwzględnieniu uniesionej włóczni całkowita wysokość sięga około 7,2 metra. Gotowy odlew z brązu waży około 5,5 tony. Pomnik nie jest jedną litą bryłą — jest pusty w środku, złożony z osobnych odlewów wykonanych na podstawie modelu z gipsu w pełnej skali. Takie podejście techniczne umożliwiło transport i montaż tak dużej figury z brązu. Modelem dla konia był prawdziwy ogier wojskowy o imieniu Ardo, dzięki czemu anatomia zwierzęcia jest realistyczna i wnikliwie obserwowana, a nie wyidealizowana czy schematyczna.

Co jeszcze wchodzi w skład pomnika?

Wacław nie stoi na cokole samotnie. Z czasem monument rozbudowano o posągi czterech innych czeskich świętych patronów, umieszczone wokół podstawy. Patrząc na pomnik od frontu, po lewej stronie widać świętą Ludmiłę, a za nią świętą Agnieszkę Czeską — Agnieszka zastąpiła później pierwotnie planowaną w tym miejscu figurę pustelnika świętego Iwana. Po prawej stronie stoi święty Prokop, a za nim święty Wojciech. Te cztery dodatkowe figury nie były częścią odsłonięcia w 1913 roku — ostatnie dwie, święty Wojciech i święta Agnieszka, zostały zamontowane dopiero w 1924 roku, co oznaczało faktyczne zakończenie całego założenia.

Kto jeszcze pracował nad pomnikiem?

Choć za rzeźbiarski projekt odpowiadał Myslbek, nad otoczeniem pomnika pracowali też inni artyści. Sam cokół wykonano z polerowanego granitu. Architekt Alois Dryák brał udział w kształtowaniu architektonicznych elementów pomnika, a Celda Klouček odpowiadał za dekorację ornamentalną, uzupełniającą kamieniarkę i podkreślającą brązowe figury.

Dlaczego pomnik jest ważny nie tylko artystycznie?

Ze względu na swoje położenie i symbolikę pomnik świętego Wacława wielokrotnie stawał się tłem dla ważnych momentów najnowszej historii Czech, służąc jako naturalne miejsce zgromadzeń podczas demonstracji i obchodów rocznicowych na placu Wacława. Jego skala, dziesięciolecia poświęcone na dopracowanie oraz centralne położenie na szczycie placu sprawiają, że jest to pomnik o znaczeniu obywatelskim, a nie wyłącznie dekoracyjnym.

Najczęstsze pytania

Kogo przedstawia pomnik? Pomnik przedstawia Wacława I, księcia Czech, patrona państwa czeskiego, ukazanego jako jeździec na koniu z włócznią.

Kto go rzeźbił i jak długo to trwało? Pomnik stworzył Josef Václav Myslbek, pracując nad nim od 1887 do 1924 roku — 37 lat od rozpoczęcia do faktycznego ukończenia, wliczając odsłonięcie jeszcze nieukończonego pomnika w 1913 roku.

Jak duży jest pomnik? Figura konna ma około 5,5 metra wysokości, a z włócznią sięga około 7,2 metra; waży około 5,5 tony.

Czy wokół są inne posągi? Tak — cokół otaczają posągi czterech innych czeskich świętych patronów: świętej Ludmiły, świętej Agnieszki Czeskiej, świętego Prokopa i świętego Wojciecha.

Gdzie dokładnie się znajduje? Pomnik stoi na górnym, południowo-wschodnim krańcu placu Wacława, tuż przed budynkiem Muzeum Narodowego.