Statue of Saint Kilian in Přeštice

Socha svatého Kiliána stoi na wschodniej stronie Náměstí Mikoláše Alše w Přešticach, niewielkim mieście w powiecie Plzeň-jih w zachodnich Czechach. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasteczka, ściśle związany z lokalną historią i tradycją religijną, sięgającą wydarzeń sprzed ponad czterech wieków.

Jak dotrzeć?

Přeštice leżą około 20 kilometrów na południe od Pilzna, przy trasie prowadzącej w stronę Klatov i Šumavy. Do miasta najłatwiej dojechać samochodem lub pociągiem — Přeštice mają własną stację kolejową na linii łączącej Pilzno z południem regionu. Socha znajduje się w samym centrum, na głównym placu miejskim, więc od dworca dzieli ją zaledwie kilkuminutowy spacer.

Co przedstawia socha?

Rzeźba ukazuje świętego Kiliána w strojach biskupich, z prawą ręką uniesioną w geście błogosławieństwa. Święty Kilián, irlandzki misjonarz i biskup, jest czczony w regionie jako patron chroniący przed pożarami i nieszczęściami — to właśnie ta rola sprawiła, że mieszkańcy Přeštic wybrali go na patrona swojego pomnika.

Pierwotna rzeźba pochodzi z około 1734 roku. Dziś oryginał znajduje się w lapidarium miejskiego muzeum, gdzie jest chroniony przed dalszym niszczeniem przez warunki atmosferyczne. Na placu, w miejscu, gdzie stała od wieków, umieszczono wierną replikę — zarówno samej figury, jak i cokołu oraz podstawy.

Dlaczego akurat święty Kilián?

Historia pomnika sięga tragicznego wydarzenia z 8 lipca 1590 roku. Tego dnia, przypadającego na święto świętego Kiliána, w Přešticach wybuchł potężny pożar, który w ciągu zaledwie dwóch godzin strawił niemal całe miasto. Katastrofa na trwałe zapisała się w pamięci mieszkańców i od tamtej pory każdego roku, w dniu święta Kiliána lub w najbliższą przypadającą na nie niedzielę, odprawiano uroczyste nabożeństwo, zakończone procesją prowadzącą właśnie do tej figury na placu. Tradycja ta łączyła religijne oddanie z pamięcią o katastrofie i wdzięcznością za odbudowę miasta.

Renowacja i ochrona zabytku

W 2003 roku przeprowadzono gruntowną konserwację całego założenia. Oryginalna rzeźba wraz z historyczną podstawą trafiła wówczas do lapidarium miejskiego muzeum, gdzie jest dostępna do oglądania w kontrolowanych warunkach, natomiast na dotychczasowym miejscu na placu ustawiono wykonaną z odpowiednich materiałów kopię — zarówno samej postaci świętego, jak i cokołu z podstawą. Dzięki temu odwiedzający wciąż mogą podziwiać pomnik w jego historycznym kontekście urbanistycznym, a jednocześnie oryginał jest chroniony przed dalszym zniszczeniem.

Socha świętego Kiliána jest wpisana na listę czeskich zabytków kultury i pozostaje pod ochroną konserwatorską od 3 maja 1958 roku. To potwierdza jej znaczenie nie tylko jako elementu miejskiego krajobrazu, ale i świadectwa lokalnej historii oraz tradycji ludowej pobożności.

Kiedy przyjechać?

Náměstí Mikoláše Alše, na którym stoi socha, to żywe centrum miasta, warte odwiedzenia przez cały rok. Wiosną i latem plac tętni życiem dzięki lokalnym wydarzeniom i targom, jesienią i zimą zyskuje bardziej kameralny charakter. Ponieważ pomnik znajduje się na wolnym powietrzu i w pełni ogólnodostępnym miejscu, można go zwiedzać o dowolnej porze dnia, bez ograniczeń czasowych.

Najczęstsze pytania

Kim był święty Kilián i dlaczego ma pomnik w Přešticach? Święty Kilián to irlandzki misjonarz i biskup, czczony jako patron chroniący przed pożarami. Pomnik powstał w związku z wielkim pożarem, który strawił Přeštice 8 lipca 1590 roku, w dzień jego święta.

Czy socha na placu to oryginał? Nie — od 2003 roku na placu stoi wierna replika. Oryginalna rzeźba z około 1734 roku jest przechowywana i chroniona w lapidarium miejskiego muzeum w Přešticach.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Na wschodniej stronie głównego placu miasta, Náměstí Mikoláše Alše, w samym centrum Přeštic.

Czy socha jest zabytkiem chronionym prawnie? Tak, znajduje się na liście czeskich zabytków kultury i jest chroniona od 3 maja 1958 roku.