Maria column in Přeštice

Mariánský sloup to barokowa kolumna morowa stojąca na południowej stronie rynku w Přešticach, niewielkim mieście w kraju południowoczeskim (Pilzneński). Ufundowana w drugiej połowie XVII wieku, do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miejskiego placu.

Jak dotrzeć?

Přeštice leżą około 20 kilometrów na południe od Pilzna, przy trasie łączącej to miasto z Klatovami. Rynek miejski, na którym stoi kolumna, znajduje się w samym centrum, w bezpośrednim sąsiedztwie ratusza i kamienic tworzących historyczną zabudowę placu. Miasto jest dobrze skomunikowane koleją i drogą z Pilznem, co czyni je łatwym punktem na trasie zwiedzania regionu południowoczeskiego.

Co przedstawia kolumna?

Sloup wykonano z piaskowca w stylu wczesnobarokowym, a jego fundatorem był miejscowy dziekan Vojtěch Matyáš Schram. Centralnym elementem kompozycji jest figura Marii Niepokalanej (Immaculaty), otoczona z boków dwiema mniejszymi rzeźbami — świętego Wacława oraz świętego Wojciecha, patronów czeskich ziem. Całość osiąga wysokość około sześciu metrów i tworzy trójfigurową kompozycję typową dla barokowych pomników wotywnych stawianych w czeskich miastach w tamtym okresie.

Tego typu kolumny wznoszono najczęściej jako wyraz podziękowania za koniec epidemii dżumy lub jako prośbę o ochronę przed kolejnymi falami zarazy — stąd ich potoczna nazwa „sloupy morowe". Umieszczenie figury na centralnym placu miało też znaczenie symboliczne: podkreślało religijny charakter przestrzeni miejskiej i przypominało mieszkańcom o opiece świętych patronów.

Losy pomnika

Historia kolumny nie była pozbawiona dramatycznych momentów. W 2002 roku figura świętego Wacława padła ofiarą kradzieży — została wyniesiona z placu i nigdy nie odzyskana. W reakcji na to zdarzenie władze miasta zdecydowały się zabezpieczyć drugą boczną rzeźbę, świętego Wojciecha, przenosząc ją w bezpieczne miejsce, by uchronić przed podobnym losem. Później na miejsce oryginałów wykonano wierne kopie obu świętych, które dziś ponownie stoją przy głównej figurze Marii, przywracając kolumnie jej pierwotny, trójfigurowy wygląd.

Ze względu na wartość historyczną i artystyczną, Mariánský sloup w Přešticach został w 1963 roku wpisany do centralnego rejestru zabytków kultury, co zapewnia mu formalną ochronę prawną.

Kiedy przyjechać?

Kolumna stoi na otwartym rynku, więc można ją oglądać przez cały rok, niezależnie od pory. Najlepsze warunki do zwiedzania miasta i spaceru po centrum oferują jednak wiosna i lato, kiedy dłuższe dni pozwalają połączyć wizytę przy pomniku ze zwiedzaniem pobliskiego ratusza i okolicznych uliczek. Rynek w Přešticach bywa też miejscem lokalnych wydarzeń i jarmarków, warto więc sprawdzić kalendarz miejskich imprez przed planowaną wizytą.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Mariánský sloup w Přešticach? Kolumna została wzniesiona w 1676 roku z inicjatywy miejscowego dziekana Vojtěcha Matyáša Schrama.

Jakie postacie przedstawia kolumna? Centralną figurą jest Maria Niepokalana, a po bokach stoją rzeźby świętego Wacława i świętego Wojciecha.

Dlaczego jedna z figur została wymieniona? W 2002 roku oryginalna rzeźba świętego Wacława została skradziona, a jej miejsce zajęła wierna kopia; figurę świętego Wojciecha zabezpieczono prewencyjnie i również zastąpiono kopią.

Czy kolumna jest chroniona jako zabytek? Tak — od 1963 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury, co gwarantuje jej ochronę prawną.