Statue of Saint John of Nepomuk at Pohořelec

Pomnik świętego Jana Nepomucena na Pohořelcu to barokowa grupa rzeźbiarska stojąca na placu Pohořelec w praskiej dzielnicy Hradczany, tuż obok drogi prowadzącej do klasztoru strahowskiego i sanktuarium Loreta. To jeden z wielu praskich pomników poświęconych temu samemu świętemu, ale wyróżnia go lokalizacja — spokojny, mniej zatłoczony plac na uboczu głównego szlaku turystycznego wiodącego na Hradczany.

Kim był święty Jan Nepomucen?

Jan Nepomucen to czeski duchowny z przełomu XIV wieku, kanonizowany w XVIII stuleciu, uznawany za patrona mostów, spowiedników i ochrony przed powodzią. Według tradycji zginął utopiony w Wełtawie na rozkaz króla Wacława IV, co uczyniło go jednym z najbardziej rozpoznawalnych świętych w czeskiej ikonografii sakralnej. Jego wizerunki — z aureolą złożoną z pięciu gwiazd i krucyfiksem w dłoni — stoją na mostach, placach i skrzyżowaniach dróg w całych Czechach, a Praga ma ich szczególnie dużo.

Jak wygląda pomnik na Pohořelcu?

Kompozycja przedstawia centralną postać świętego, otoczoną figurami aniołów. Jeden z aniołów trzyma paliusz staroboleslavski — element nawiązujący do relikwii związanej z kultem maryjnym w Czechach, co dodaje pomnikowi warstwy znaczeniowej wykraczającej poza samą postać Jana Nepomucena. Całość utrzymana jest w typowym dla baroku dynamicznym, pełnym gestów i draperii stylu rzeźbiarskim.

Skąd pochodzi ta rzeźba?

Pomnik powstał w 1752 roku. Jego autorstwo przypisuje się Janowi Antonínowi Quitainerowi, choć część badaczy wskazuje na Tadeáša Hochhausena jako twórcę kompozycji — atrybucja pozostaje przedmiotem dyskusji historyków sztuki. Rzeźba nie stała pierwotnie w obecnym miejscu: została przeniesiona na Pohořelec z narożnika placu Hradczańskiego (Hradčanské náměstí) i ulicy Kanovnickiej, gdzie pierwotnie się znajdowała.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pohořelec to niewielki, podłużny plac w najwyższej części Hradczan, powstały po wielkim pożarze dzielnicy w XVII wieku (stąd nazwa, nawiązująca do słowa "pogorzelisko"). Dziś to miejsce, przez które przechodzi się w drodze do klasztoru strahowskiego z jego słynną biblioteką, a także w kierunku Loretty z barokowym sanktuarium i dzwonami. Pomnik świętego stoi w obrębie tego placu, będąc naturalnym punktem orientacyjnym dla spacerowiczów kierujących się między tymi dwoma zabytkami.

Dlaczego warto go zobaczyć podczas spaceru po Hradczanach?

Większość turystów odwiedzających Hradczany kieruje się prosto do Zamku Praskiego lub katedry św. Wita, pomijając mniej eksponowane zakątki dzielnicy. Pohořelec z pomnikiem świętego Jana Nepomucena to przystanek na trasie między Strahovem a Loretą — miejsce, gdzie można zwolnić tempo, przyjrzeć się barokowej rzeźbie z bliska i zrobić sobie chwilę przerwy z widokiem na dachy Hradczan, zanim ruszy się dalej w stronę zamku.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Na placu Pohořelec w dzielnicy Hradczany w Pradze, przy trasie między klasztorem strahowskim a sanktuarium Loreta.

Kiedy powstała rzeźba? W 1752 roku, w okresie baroku.

Kto jest autorem pomnika? Przypisuje się go Janowi Antonínowi Quitainerowi, choć niektórzy historycy sztuki wskazują na Tadeáša Hochhausena.

Czy pomnik zawsze stał na Pohořelcu? Nie — pierwotnie stał na rogu placu Hradczańskiego i ulicy Kanovnickiej, skąd został przeniesiony na obecne miejsce.

Co przedstawia kompozycja rzeźbiarska? Centralną figurę świętego Jana Nepomucena w otoczeniu aniołów, z których jeden trzyma paliusz staroboleslavski.

Dlaczego święty Jan Nepomucen jest tak często przedstawiany w Pradze? Bo według tradycji zginął utopiony w Wełtawie i stał się patronem mostów oraz ochrony przed powodzią, dlatego jego pomniki stawiano przy mostach, placach i skrzyżowaniach w całych Czechach.