Klasztor na Strahowie

Klasztor na Strahowie (czes. Strahovský klášter) to klasztor kanoników regularnych premonstratensów wznoszący się na wzgórzu Hradczany w Pradze, w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Praskiego. Należy do najstarszych wciąż działających klasztorów tego zakonu na świecie, a jego biblioteka i klasztorny browar są dziś jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji praskiego wzgórza zamkowego.

Kiedy powstał klasztor na Strahowie?

Fundacja sięga połowy XII wieku. Klasztor zaczął powstawać około 1138 roku z inicjatywy biskupa ołomunieckiego Jindřicha Zdíka, przy wsparciu praskich biskupów i czeskich władców. W 1143 roku na Strahów przybyli z nadreńskiego Steinfeld pierwsi kanonicy premonstratensi, co uznaje się za faktyczny początek działającej tu do dziś wspólnoty zakonnej. Zakon premonstratensów opiera swoją regułę na przepisach św. Augustyna, a w XVII wieku opat Kašpar Questenberg sprowadził do klasztoru relikwie założyciela zakonu, św. Norberta, przeniesione z Magdeburga.

Jak klasztor przetrwał wieki burzliwej historii?

Historia Strahowa to seria zniszczeń i odbudów. Pożar w 1258 roku zmusił zakonników do gruntownej przebudowy zabudowań. W 1420 roku klasztor został kompletnie splądrowany podczas najazdu husyckiego. Kolejne straty przyniosła wojna trzydziestoletnia, gdy wojska szwedzkie zniszczyły część budynków i księgozbioru. W 1742 roku, podczas oblężenia Pragi, kompleks ucierpiał od francuskiego bombardowania. Po 1950 roku, w okresie komunistycznych represji wobec zakonów, klasztor przejęło państwo, co paradoksalnie umożliwiło szeroko zakrojone badania archeologiczne i starannie prowadzoną renowację najstarszych, romańskich partii budowli. Dopiero po 1989 roku premonstratensi odzyskali Strahów i od tego czasu kontynuują jego odbudowę i konserwację.

Dlaczego biblioteka strahowska jest tak sławna?

Księgozbiór istniał na Strahowie już w najstarszym okresie istnienia klasztoru, jednak to dwie barokowe sale bibliotecznie uczyniły go sławnym na całym świecie. Sala Teologiczna została ukończona w 1672 roku i mieści ponad 18 tysięcy tomów. Sala Filozoficzna, licząca 32 metry długości i 14 metrów wysokości, powstała później – prace nad nią dokończono w 1797 roku za opata Václava Mayera – i pomieściła około 42 tysięcy woluminów. Łącznie strahowska biblioteka przechowuje ponad 200 tysięcy tomów, w tym ponad 3 tysiące rękopisów oraz około 1500 starodruków i pierwodruków. Obie sale zdobią bogate barokowe malowidła sufitowe oraz drewniane regały sięgające pod sam strop.

Co jeszcze warto zobaczyć na terenie klasztoru?

Poza salami bibliotecznymi na terenie kompleksu znajduje się kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny oraz zabudowania klasztorne z charakterystycznym, malowniczym dziedzińcem – Strahovskim Nádvořím. Klasztor prowadził też własną działalność gospodarczą: lasy, majątki ziemskie i stawy rybne, którymi dziś zarządzają spółki zależne kanonii.

Czy warto odwiedzić klasztorny browar?

Tak – historia warzenia piwa na Strahowie sięga około 1400 roku, co czyni go jednym z najstarszych udokumentowanych browarów klasztornych w Pradze. Dziś w dawnych piwnicach klasztoru działa restauracja z własną minibrowarnią, nawiązująca do tej wielowiekowej tradycji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor na Strahowie? Na wzgórzu Hradczany w Pradze, w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Praskiego.

Kto założył klasztor na Strahowie? Fundację zainicjował biskup ołomuniecki Jindřich Zdík, a w 1143 roku sprowadzono na miejsce pierwszych kanoników premonstratensów ze Steinfeld w Nadrenii.

Co znajduje się w słynnej bibliotece strahowskiej? Dwie barokowe sale – Teologiczna (ukończona 1672) i Filozoficzna (ukończona 1797) – mieszczące łącznie ponad 200 tysięcy tomów, w tym rękopisy i starodruki.

Czy na Strahowie działa klasztorny browar? Tak, tradycja warzenia piwa sięga tu około 1400 roku i jest kontynuowana do dziś w formie restauracji z minibrowarem.

Czy klasztor wciąż jest czynny jako wspólnota zakonna? Tak, od 1989 roku premonstratensi ponownie zarządzają Strahowem i prowadzą jego bieżącą odbudowę.