Casa Santa

Casa Santa to najświętsze i najstarsze miejsce całego praskiego kompleksu Loreta na Hradczanach — niewielka kaplica ukryta w samym środku krużganka, wokół której z czasem dobudowano resztę sanktuarium. To właśnie ona nadała imię całemu założeniu, bo jest wierną kopią domku z Nazaretu, w którym — według tradycji — mieszkała Maria i w którym miało dojść do Zwiastowania. Legenda głosi, że oryginalny domek został cudownie przeniesiony do włoskiego Loreto, a stamtąd jego wygląd rozeszła się po całej Europie w postaci takich właśnie replik.

Kto ufundował praską Santa Casę?

Fundatorką kaplicy była hrabina Benigna Kateřina Lobkowiczowa, która 3 czerwca 1626 roku położyła kamień węgielny pod budowę. Projekt zlecono działającemu w Wiedniu włoskiemu architektowi Giovanniemu Battiście Orsiemu. Prace trwały kilka lat, a gotową kaplicę konsekrował 25 marca 1631 roku praski arcybiskup, kardynał Arnošt Vojtěch z Harrachu. Data nie jest przypadkowa — 25 marca to w kalendarzu liturgicznym święto Zwiastowania, czyli wydarzenia, z którym Santa Casa jest bezpośrednio związana.

Jak wygląda kaplica od zewnątrz?

Surowa, ceglana bryła, jaką konsekrowano w 1631 roku, przez pierwsze trzydzieści lat pozostawała stosunkowo skromna. Bogatą fasadę, którą oglądają dziś turyści, dodano dopiero w latach 60. i 70. XVII wieku. Autorem sztukatorskich płaskorzeźb był włoski rzeźbiarz Giovanni Battista Cometa, a sfinansowała je hrabina Alžběta Apolonie Kolowratová. Reliefy przedstawiają sceny z życia Marii — między innymi Zwiastowanie, Narodzenie i Wniebowzięcie — dopełnione posągami starotestamentowych proroków ustawionymi we wnękach między pilastrami.

Co znajduje się w środku?

Wnętrze Santa Casy jest podzielone srebrną kratą na dwie części i utrzymane w znacznie bardziej intymnym, przyćmionym charakterze niż reszta kompleksu — zgodnie z ideą odtworzenia skromnego domu z Nazaretu. Centralnym punktem jest cudowna figura Matki Boskiej Loretańskiej, wykonana z lipowego drewna jako kopia pierwotnej, cedrowej rzeźby. Od 1671 roku figura osadzona jest w bogato kutej srebrnej oprawie ozdobionej herbem rodu Kolowratów — to ich kolejny, obok fundacji fasady, wkład w wystrój kaplicy. Wokół rozmieszczono siedemnastowieczne relikwiarze, świeczniki i lampy, a fragmenty surowej ceglanej ściany zdobią freski autorstwa F. Kunza.

Dlaczego Santa Casa stoi w środku większego kompleksu?

Kaplica była pierwszym elementem założenia — resztę Loreto, w tym otaczający ją kościół Narodzenia Pańskiego oraz krużganki z kaplicami bocznymi, dobudowywano wokół niej przez kolejne dekady XVII i XVIII wieku. Dzięki temu Santa Casa dosłownie stanowi serce sanktuarium: to do niej od wieków zmierzają pielgrzymi, którzy okrążają krużganek, zanim wejdą do wnętrza.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Casa Santa od kościoła Narodzenia Pańskiego w tym samym kompleksie? To dwa osobne obiekty tego samego założenia. Casa Santa jest najstarszą, centralną kaplicą-repliką domu z Nazaretu, stojącą pośrodku krużganka. Kościół Narodzenia Pańskiego to odrębna, większa świątynia dobudowana później, w bezpośrednim sąsiedztwie kaplicy.

Kiedy powstała kaplica? Kamień węgielny położono 3 czerwca 1626 roku, a konsekracja odbyła się 25 marca 1631 roku.

Kto sfinansował budowę i wystrój? Budowę ufundowała hrabina Benigna Kateřina Lobkowiczowa, a późniejszą fasadę i srebrną oprawę figury Matki Boskiej — hrabina Alžběta Apolonie Kolowratová.

Co jest najcenniejszym elementem wnętrza? Figura Matki Boskiej Loretańskiej w srebrnej oprawie z 1671 roku, uznawana za cudowną i czczoną przez pielgrzymów od blisko czterystu lat.