Statue of Saint George at Prague Castle

Statua Świętego Jerzego na Zamku Praskim to brązowy pomnik konny przedstawiający rycerza walczącego ze smokiem, ustawiony na trzecim dziedzińcu Zamku Praskiego, tuż obok katedry św. Wita. Powstała w 1373 roku i uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł rzeźby brązowej późnego średniowiecza w Europie Środkowej.

Kto stworzył pomnik?

Rzeźbę wykonali bracia Marcin i Jerzy z Kluż (dziś Cluj-Napoca w Rumunii), pochodzący z siedmiogrodzkiej rodziny saskich rzemieślników, znani w źródłach jako mistrzowie "z Clussenberch". Odlew powstał najprawdopodobniej w Nagyváradzie (dzisiejsza Oradea), gdzie stanęły też dwie inne prace tych samych twórców — na tamtejszym placu katedralnym przetrwały aż do XVII wieku, kiedy to zostały przetopione na potrzeby wojen z Turkami. Praski Święty Jerzy jest więc jednym z nielicznych ocalałych świadectw ich warsztatu.

Co przedstawia rzeźba?

Kompozycja ukazuje jeźdźca na koniu zwróconym w lewo, stąpającym po skalistym podłożu, wśród którego czają się węże i jaszczurki. Koń staje dęba i odwraca łeb w stronę smoka, co nadaje całej scenie dynamikę rzadko spotykaną w rzeźbie tego okresu. Pomnik ma niespełna dwa metry wysokości i jest wykonany w skali około trzech czwartych naturalnej wielkości — mimo to sprawia wrażenie znacznie większego dzięki żywej, skręconej pozie postaci.

Historycznie rzeźba nawiązuje do legendy o świętym Jerzym, który miał uratować córkę libijskiego króla porwaną przez smoka, a następnie pokonać bestię w zamian za obietnicę, że mieszkańcy królestwa przyjmą chrzest. Scena była chętnie przedstawiana w sztuce średniowiecznej jako symbol triumfu dobra nad złem oraz wzór rycerskiej odwagi i poświęcenia.

Oryginał czy kopia?

Pomnik, który dziś ogląda się na dziedzińcu, jest kopią. Średniowieczny oryginał z 1373 roku przetrwał i można go zobaczyć w ekspozycji poświęconej historii Zamku Praskiego w Starym Pałacu Królewskim, w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, gdzie stoi replika. Dzięki temu zwiedzający mogą porównać obie wersje — monumentalną kopię eksponowaną na zewnątrz oraz oryginalne dzieło chronione przed wpływem warunków atmosferycznych.

Dlaczego warto zobaczyć ten pomnik?

Rzeźba jest uznawana za wybitny przykład stylu wysokiego gotyku, w którym historycy sztuki dostrzegają już pewne zapowiedzi rozwiązań charakterystycznych dla renesansu — zwłaszcza w sposobie budowania ruchu i napięcia w bryle. To sprawia, że Święty Jerzy z trzeciego dziedzińca należy do najczęściej fotografowanych detali Zamku Praskiego, mimo że sam zespół zamkowy oferuje znacznie większe i bardziej znane atrakcje, jak katedra św. Wita czy Złota Uliczka.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Statua stoi na trzecim dziedzińcu Zamku Praskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie katedry św. Wita oraz Starego Pałacu Królewskiego. To jeden z centralnych punktów zespołu zamkowego, więc trafienie na pomnik nie wymaga dodatkowego wysiłku — większość tras zwiedzania prowadzi w jego pobliże.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała statua Świętego Jerzego na Zamku Praskim? Rzeźbę wykonano w 1373 roku, co czyni ją jednym z najstarszych zachowanych dzieł rzeźby brązowej tego typu w regionie.

Kto był autorem pomnika? Twórcami byli bracia Marcin i Jerzy z Kluż, siedmiogrodzcy rzemieślnicy pochodzenia saskiego, którzy odlali rzeźbę najprawdopodobniej w Nagyváradzie.

Czy pomnik na dziedzińcu to oryginał? Nie — to kopia. Oryginalna rzeźba z XIV wieku jest eksponowana w wystawie o historii Zamku Praskiego w Starym Pałacu Królewskim.

Co przedstawia rzeźba? Świętego Jerzego na koniu w momencie walki ze smokiem — koń staje dęba, a jeździec odwraca się w stronę bestii, nawiązując do legendy o uratowaniu królewskiej córki.

Gdzie dokładnie stoi statua? Na trzecim dziedzińcu Zamku Praskiego, tuż przy katedrze św. Wita i Starym Pałacu Królewskim.