Statue of Přemysl Otakar II. in Vysoké Mýto

Socha Přemysla Otakara II. to pomnik czeskiego króla i założyciela miasta, stojący we Vysokém Mýtě w Czechach, w pobliżu Bramy Praskiej. To jedno z niewielu miejsc w kraju, gdzie władca z dynastii Przemyślidów doczekał się osobnego, wolnostojącego posągu.

Gdzie stoi pomnik?

Vysoké Mýto leży we wschodnich Czechach, w kraju pardubickim. Socha ustawiona jest przy Bramie Praskiej — jednej z historycznych bram dawnych murów miejskich, wciąż stanowiącej charakterystyczny punkt orientacyjny centrum. Sąsiedztwo bramy nie jest przypadkowe: to właśnie w tej części miasta koncentruje się większość zachowanych śladów średniowiecznych fortyfikacji, więc pomnik naturalnie wpisuje się w trasę zwiedzania historycznego centrum.

Dlaczego akurat Přemysl Otakar II.?

Přemysl Otakar II. był królem Czech w XIII wieku, znanym z intensywnej działalności kolonizacyjnej i miastotwórczej — w czasie jego panowania powstało kilkadziesiąt nowych miast i zamków w Europie Środkowej. Vysoké Mýto należy do tego dorobku: miasto zostało założone z jego inicjatywy w 1262 roku. Pomnik powstał więc jako wyraz wdzięczności mieszkańców wobec fundatora, a nie jako ogólny hołd dla władcy — to podkreśla bezpośredni związek między osobą króla a historią konkretnego miejsca.

Kiedy i z jakiej okazji odsłonięto pomnik?

Socha stanęła 8 września 2012 roku, w ramach obchodów 750. rocznicy założenia Vysokégo Mýta. Inicjatorem przedsięwzięcia było stowarzyszenie obywatelskie działające pod nazwą nawiązującą do idei „pomnika dla założyciela miasta", a samo powstanie rzeźby sfinansowano ze zbiórki publicznej, w której wzięło udział 237 darczyńców. Warto podkreślić, że w momencie odsłonięcia był to pierwszy pomnik tego króla w Czechach i jeden z pierwszych w Europie w ogóle — co samo w sobie było powodem lokalnej dumy.

Z czego wykonano rzeźbę?

Autorem pomnika jest Karel Bureš, artysta łączący warsztat kowalski z rzeźbiarskim. Postać króla wykonano z żelaza — na samą realizację zużyto około 300 kilogramów tego metalu. Wybrane elementy regaliów, takie jak korona i pieczęć, pozłocono niewielką ilością złota (rzędu pojedynczych gramów), co nadaje figurze dodatkowy, symboliczny akcent władzy monarszej na tle surowego, kutego metalu.

Co kryje w sobie pomnik?

Pomnik ma także wymiar symboliczno-pamiątkowy: wewnątrz konstrukcji umieszczono próbki ziemi związane z życiem i śmiercią władcy — z miejsca jego narodzin w Městcu Králové oraz z okolic miejsca jego śmierci w bitwie na Moravském poli (na terenie dzisiejszej Austrii, w 1278 roku). Dzięki temu socha nie jest wyłącznie dekoracyjnym elementem przestrzeni miejskiej, lecz formą symbolicznego grobowca-pomnika, łączącego początek i koniec biografii króla z miejscem, które mu zawdzięcza swoje powstanie.

Najczęstsze pytania

Kim był Přemysl Otakar II.? Był królem Czech w XIII wieku, znanym z zakładania licznych miast i zamków w Europie Środkowej, w tym Vysokégo Mýta w 1262 roku.

Kiedy odsłonięto pomnik we Vysokém Mýtě? 8 września 2012 roku, podczas obchodów 750. rocznicy założenia miasta.

Kto wykonał rzeźbę? Rzeźbiarz i kowal Karel Bureš, wykorzystując około 300 kg żelaza oraz niewielką ilość złota do pozłocenia korony i pieczęci.

Gdzie dokładnie stoi socha? W centrum Vysokégo Mýta, w pobliżu historycznej Bramy Praskiej.

Czy pomnik ma jakieś symboliczne znaczenie poza upamiętnieniem założyciela? Tak — wewnątrz umieszczono próbki ziemi z miejsca narodzin króla oraz z okolic miejsca jego śmierci, co nadaje mu charakter symbolicznego pomnika-relikwiarza.