Statue of Josef Kajetán Tyl in Plzeň

Pomnik Josefa Kajetána Tyla stoi w Smetanových sadech w Pilznie, w parkowym pierścieniu okalającym historyczne centrum miasta. To realistycznie ukazana brązowa postać poświęcona jednemu z najważniejszych czeskich pisarzy i dramaturgów XIX wieku — autorowi tekstu, który z czasem stał się hymnem narodowym Czech.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Rzeźba znajduje się w Smetanových sadech, jednym z kilku parków tworzących zielony pas wokół starówki Pilzna, założony w miejscu dawnych miejskich fortyfikacji. To spokojna, cieniowana alejami część śródmieścia, chętnie wybierana na spacer zarówno przez mieszkańców, jak i turystów zwiedzających centrum miasta. Współrzędne pomnika to 49.745202, 13.373498 — łatwo go więc namierzyć na mapie, planując trasę po pilzneńskim śródmieściu.

Kim był Josef Kajetán Tyl?

Josef Kajetán Tyl (1808–1856) był czeskim pisarzem, dziennikarzem, aktorem i dramaturgiem, jedną z czołowych postaci czeskiego odrodzenia narodowego w XIX wieku. To właśnie z jego sztuki teatralnej pochodzi pieśń, która później — pod tytułem „Kde domov můj" („Gdzie jest mój dom") — stała się hymnem narodowym Czech. Tyl zmarł w Pilznie w 1856 roku, co sprawiło, że miasto do dziś pielęgnuje pamięć o nim na kilka sposobów: jego imieniem nazwano miejski teatr (Divadlo J. K. Tyla), a na cmentarzu zachował się jego nagrobek. Pomnik w Smetanových sadech jest jednym z kilku pilzneńskich upamiętnień tego pisarza.

Jak wygląda pomnik?

To stojąca, realistycznie opracowana postać z brązu, ustawiona na cylindrycznym cokole z granitu. Rzeźbę wykonał czeski rzeźbiarz Alois Sopr w latach 1982–1985, a jej uroczyste odsłonięcie odbyło się 14 lutego 1986 roku. Forma pomnika jest stonowana i klasyczna — bez patetycznego gestu czy monumentalnej skali, co dobrze koresponduje z charakterem parku, w którym stoi.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Dla osób zwiedzających Pilzno pieszo pomnik to naturalny przystanek podczas spaceru po Smetanových sadech — trasa łącząca zieleń z widokami na architekturę śródmieścia. To także dobre miejsce, by przypomnieć sobie, że melodia i słowa czeskiego hymnu narodowego mają bardzo konkretne, literackie korzenie sięgające XIX-wiecznego teatru, a nie są anonimową pieśnią ludową. Sam park, jako element pierścienia zieleni wokół starego miasta, sprzyja dłuższemu odpoczynkowi w cieniu drzew, z dala od ruchu ulicznego centrum.

Najczęstsze pytania

Kim był Josef Kajetán Tyl? Czeskim pisarzem, dziennikarzem i dramaturgiem żyjącym w latach 1808–1856, autorem sztuki, z której pochodzi pieśń będąca dziś hymnem narodowym Czech. Zmarł w Pilznie.

Kto jest autorem pomnika i kiedy powstał? Pomnik wykonał rzeźbiarz Alois Sopr w latach 1982–1985; odsłonięto go 14 lutego 1986 roku.

Gdzie dokładnie w Pilznie stoi pomnik? W Smetanových sadech, parku otaczającym historyczne centrum miasta, pod współrzędnymi 49.745202, 13.373498.

Czy to jedyny pomnik Tyla w Pilznie? Nie — w mieście znajduje się też jego nagrobek na cmentarzu oraz teatr Divadlo J. K. Tyla noszący jego imię.

Z jakiego materiału wykonano rzeźbę? Postać jest odlana z brązu i stoi na cokole z granitu o cylindrycznym kształcie.