Statue of John the Baptist, Charles Bridge

Posąg świętego Jana Chrzciciela stoi po północnej stronie Mostu Karola w Pradze, wśród rzeźb, które od wieków towarzyszą przechodniom idącym między Starym Miastem a Małą Straną. W przeciwieństwie do większości sąsiednich figur barokowych, ta pochodzi dopiero z XIX wieku, co od razu widać w jej spokojnej, wyprostowanej postawie.

Kto wyrzeźbił posąg i kiedy powstał?

Autorem rzeźby jest Josef Max, który wykonał ją w 1857 roku. Most Karola miał wtedy za sobą ponad sto lat historii ozdabiania go figurami świętych, więc dzieło Maxa nie było częścią pierwotnego programu rzeźbiarskiego mostu, lecz późniejszym uzupełnieniem powstałym w konkretnych okolicznościach.

Dlaczego w tym miejscu pojawił się nowy posąg?

Wcześniej w tym samym miejscu stała barokowa grupa Jana Brokoffa przedstawiająca Chrzest Chrystusa, wykonana w 1706 roku. Rzeźba ta ucierpiała podczas rewolucyjnych walk w 1848 roku, gdy starcia toczące się na moście i wokół niego uszkodziły kilka tamtejszych posągów. Zamiast odnawiać zniszczoną grupę, fundator J. N. Gemerich z Neuberga zamówił zupełnie nowy posąg świętego Jana Chrzciciela, a Josef Max dostarczył go w 1857 roku jako zamiennik.

Czym ten posąg różni się od pozostałych rzeźb na moście?

Spacerując przez Most Karola, łatwo zauważyć, że większość tamtejszych figur ma typowo barokowy charakter: dynamiczne pozy, powiewające szaty, teatralne gesty. Posąg Jana Chrzciciela dłuta Maxa wyraźnie odstaje od tego wzorca. Cechuje go sztywna, nieruchoma postawa, charakterystyczna dla nazareizmu — nurtu XIX-wiecznego romantyzmu, który w sztuce religijnej stawiał na spokój, gładkie linie i powściągliwy nastrój zamiast barokowego rozmachu. Twórcom tego stylu zależało na tym, by wizerunki świętych sprawiały wrażenie szczerych i skupionych na modlitwie, a nie widowiskowych — i właśnie z tego założenia wynika statyczna sylwetka posągu.

Co dokładnie przedstawia rzeźba?

Posąg ukazuje świętego Jana Chrzciciela trzymającego w lewej dłoni złoty krzyż — tradycyjny atrybut, po którym postać rozpoznają osoby zaznajomione z chrześcijańską ikonografią. Gest jest prosty i statyczny, zgodnie z nazareńskim upodobaniem do klarowności formy zamiast ruchu.

Gdzie dokładnie na moście stoi ten posąg?

Rzeźba znajduje się po północnej stronie Mostu Karola, w rzędzie posągów mijanych przez turystów idących między Wieżą Mostową Staromiejską a stroną Małej Strany. Jej dokładne położenie odpowiada współrzędnym 50,08657° N, 14,41108° E, mniej więcej w połowie długości północnej balustrady mostu.

Najczęstsze pytania

Czy to jeden z oryginalnych barokowych posągów Mostu Karola? Nie. Powstał w 1857 roku i zastąpił wcześniejszą barokową rzeźbę — Chrzest Chrystusa Jana Brokoffa z 1706 roku, uszkodzoną podczas powstania w 1848 roku.

Kogo przedstawia posąg? Świętego Jana Chrzciciela, trzymającego w lewej ręce złoty krzyż.

Kto go wykonał? Rzeźbiarz Josef Max, pracujący w XIX-wiecznym stylu nazareńskim, odmiennym od barokowego charakteru większości pozostałych posągów mostu.

Gdzie na Moście Karola można go znaleźć? Po północnej stronie mostu, wśród rzeźb ustawionych wzdłuż pieszej przeprawy łączącej praskie Stare Miasto z Małą Straną.

Dlaczego wygląda spokojniej niż sąsiednie posągi? Ponieważ reprezentuje nurt nazareński, który w miejsce barokowego dramatyzmu wprowadzał nieruchome, opanowane sylwetki postaci świętych.