Pomnik Świętego Jana Nepomucena na Wyszehradzie

Pomnik Świętego Jana Nepomucena stoi w Ogrodach Karlacha (Karlachovy sady), niewielkim parku w obrębie historycznego zespołu Wyszehradu w Pradze. Rzeźba z piaskowca z Hořic przedstawia czeskiego świętego, patrona tajemnicy spowiedzi i opiekuna przed powodzią, a jej kompozycja świadomie nawiązuje do znacznie słynniejszego pierwowzoru — figury tego samego świętego na Moście Karola.

Kto i kiedy postawił ten pomnik?

Inicjatorem powstania rzeźby był Mikuláš Karlach, proboszcz Królewskiej Kolegiackiej Kapituły św. Piotra i Pawła na Wyszehradzie, od którego imienia nazwano okoliczne ogrody. Figurę wykonali w latach 1894–1895 kuzyni Josef i František Ducháčkowie, a cokół dostarczyła firma kamieniarska Ludvíka Šaldy'ego. Gotowy pomnik uroczyście poświęcono 16 maja 1895 roku.

Kim był Jan Nepomucen?

Jan Nepomucen był czeskim duchownym, wikariuszem generalnym archidiecezji praskiej, który poniósł śmierć męczeńską w 1393 roku — z rozkazu króla Wacława IV zrzucono go do Wełtawy z Mostu Karola. Kanonizowany w 1729 roku, stał się jednym z najpowszechniej czczonych świętych w Czechach i Europie Środkowej, uznawanym za strażnika tajemnicy spowiedzi oraz opiekuna przed powodzią i utonięciem. Tradycyjnie przedstawia się go w todze kanonika, z krucyfiksem w dłoni i wieńcem z pięciu gwiazd nad głową — to wizerunek powielony w tysiącach rzeźb w całym regionie. Umieszczenie jego figury na Wyszehradzie, dawnej siedzibie kapituły kolegiackiej, wpisuje się w tę samą tradycję czci wśród praskiego duchowieństwa.

Jak wygląda pomnik na tle wzoru z Mostu Karola?

Rzeźba na Wyszehradzie świadomie nawiązuje do słynniejszej figury z Mostu Karola, wykonanej w 1683 roku przez Jana Brokoffa według projektu Matthiasa Rauchmillera — jednego z pierwszych barokowych pomników ustawionych na moście i pierwowzoru dla niezliczonych kopii w całej Europie Środkowej. Wspólna kompozycja — postać świętego w szatach liturgicznych, z krzyżem pod wieńcem gwiazd — czyni to nawiązanie czytelnym, mimo że wyszehradzka wersja powstała ponad dwieście lat później i stoi w zupełnie innym miejscu.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Figura znajduje się w Ogrodach Karlacha, niewielkim parku krajobrazowym w obrębie fortyfikacji Wyszehradu, blisko bazyliki św. Piotra i Pawła oraz cmentarza wyszehradzkiego, skąd roztacza się widok na Wełtawę.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał pomnik Jana Nepomucena na Wyszehradzie? Rzeźbę wykonano w latach 1894–1895, a uroczyście poświęcono ją 16 maja 1895 roku.

Kto jest autorem rzeźby? Figurę wykonali kuzyni Josef i František Ducháčkowie, cokół dostarczyła firma kamieniarska Ludvíka Šaldy'ego, a całe przedsięwzięcie zainicjował proboszcz Mikuláš Karlach.

Z jakiego materiału wykonano pomnik? Rzeźba powstała z piaskowca z Hořic, popularnego materiału w czeskiej rzeźbie sakralnej.

Gdzie dokładnie stoi figura? W Ogrodach Karlacha na terenie zespołu Wyszehradu, niedaleko bazyliki św. Piotra i Pawła.

Czy ten pomnik ma związek z figurą Jana Nepomucena na Moście Karola? Tak, wyszehradzka rzeźba nawiązuje kompozycją do słynniejszego pierwowzoru z Mostu Karola z 1683 roku, choć jest od niego znacznie młodsza.