Slavín

Slavín to monumentalna hrobka na Wyszehradzie w Pradze, w której od ponad stu lat spoczywają najbardziej zasłużeni czescy twórcy kultury i nauki. To narodowy panteon w sercu jednego z najstarszych praskich wzgórz, stanowiący naturalny punkt zwiedzania obok samego Wyszehradzkiego Cmentarza.

Czym jest Slavín?

Slavín to zbiorowa hrobka umieszczona na wschodniej stronie Cmentarza Wyszehradzkiego, przeznaczona dla osób szczególnie zasłużonych dla czeskiej kultury, nauki i sztuki. W jej wnętrzu znajduje się 44 miejsc pochówku – w większości trumny, choć przechowywane są tu również urny. Płaski, monumentalny szczyt budowli wieńczy rzeźba przedstawiająca sarkofag oraz alegoryczną postać „Geniusza Ojczyzny", której towarzyszą dwie dodatkowe figury: „Ojczyzna Płacząca" i „Ojczyzna Zwycięska".

Kto zaprojektował Slavín i kiedy powstał?

Pomysł stworzenia narodowego panteonu narodził się w latach 80. XIX wieku. Głównymi inicjatorami przedsięwzięcia byli proboszcz wyszehradzki Mikuláš Karlach oraz burmistrz Smíchova Petr Matěj Fischer, który przyczynił się także do sfinansowania budowy. Monumentalną hrobkę zaprojektował architekt Antonín Wiehl, a wzniesiono ją w latach 1889–1893. Dekorację rzeźbiarską – sarkofag oraz trzy alegoryczne postacie – wykonał rzeźbiarz Josef Mauder (1854–1920).

Kto jako pierwszy spoczął w Slavínie?

Pierwszym pochowanym w Slavínie był poeta Julius Zeyer – jego pogrzeb odbył się w 1901 roku, osiem lat po ukończeniu budowy hrobki. Od tego czasu miejsce to stało się ostatnim miejscem spoczynku dla kolejnych pokoleń wybitnych Czechów związanych ze sztuką, literaturą i nauką, w tym m.in. malarza Alfonsa Muchy, pisarza Karela Čapka oraz pisarki Boženy Němcovej.

Dlaczego Slavín znajduje się właśnie na Wyszehradzie?

Wyszehrad od dawna pełni w czeskiej świadomości narodowej rolę miejsca symbolicznego – to tu, według legend, miała rezydować księżna Libuše, a wzgórze od wieków wiązane jest z początkami czeskiej państwowości. Umieszczenie narodowego panteonu właśnie w tym miejscu, obok historycznego Cmentarza Wyszehradzkiego, nadało Slavínowi dodatkowy wymiar symboliczny – połączenie pamięci o początkach narodu z pamięcią o jego najwybitniejszych przedstawicielach.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Slavín stanowi integralną część Cmentarza Wyszehradzkiego, założonego w XIX wieku jako miejsce pochówku czeskich osobistości. Spacerując po alejkach cmentarza, można odnaleźć groby wielu innych postaci związanych z czeską kulturą. Samo wzgórze Wyszehradzkie oferuje dodatkowo widoki na Wełtawę oraz pozostałości dawnej fortyfikacji, co czyni tę część Pragi atrakcyjną zarówno dla miłośników historii, jak i architektury sepulkralnej.

Najczęstsze pytania

Czy Slavín można zwiedzać samodzielnie? Tak, Slavín znajduje się na terenie ogólnodostępnego Cmentarza Wyszehradzkiego i można go swobodnie obejrzeć z zewnątrz podczas spaceru po cmentarzu.

Ile osób spoczywa w Slavínie? Hrobka zawiera 44 miejsca pochówku, głównie trumny, choć przechowywane są tam także urny.

Kto zaprojektował budowlę i jej rzeźby? Architekturę zaprojektował Antonín Wiehl, a dekorację rzeźbiarską – w tym alegoryczne postacie i sarkofag – wykonał Josef Mauder.

Czy Slavín to to samo co pomnik w Bratysławie o tej samej nazwie? Nie – nazwa Slavín nosi także odrębny pomnik i cmentarz wojskowy w Bratysławie na Słowacji, poświęcony żołnierzom Armii Czerwonej poległym w 1945 roku. To zupełnie inne miejsce, niezwiązane z praskim panteonem na Wyszehradzie.