Posąg św. Jana Nepomucena na Moście Golarzy w Czeskim Krumlowie

Na Moście Golarzy (czes. Lazebnický most), przerzuconym nad Wełtawą w samym sercu Czeskiego Krumlowa, stoją dwie żeliwne figury: krucyfiks oraz posąg św. Jana Nepomucena. Most łączy dzielnicę Latrán z krumlowską Starówką i od dziesięcioleci jest jednym z symboli miasta, chętnie fotografowanym przez turystów zmierzających w stronę zamku.

Kim był św. Jan Nepomucen?

Jan Nepomucen (żył w XIV wieku) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych świętych w Czechach i całej Europie Środkowej. Był kanonikiem praskiej kapituły, a według tradycji zginął śmiercią męczeńską za panowania króla Wacława IV — utopiony w nurcie Wełtawy w Pradze. Kościół katolicki uznaje go za patrona spowiedzi i tajemnicy sakramentalnej, a z czasem stał się także patronem mostów, flisaków, żeglarzy oraz ochrony przed powodzią. Właśnie dlatego jego wizerunek tak często pojawia się przy przeprawach mostowych w Czechach, na Słowacji, w Austrii i Bawarii — Most Golarzy w Krumlowie wpisuje się w ten sam, bardzo rozpowszechniony zwyczaj.

Jak wygląda most i posągi

Obecna konstrukcja Mostu Golarzy pochodzi z lat 30. XIX wieku. Most opiera się na dwóch kamiennych przyczółkach oraz jednym filarze pośrodku, a jego nośną część stanowią stalowe kratownice osadzone na przesuwnych łożyskach, obite drewnianą okładziną — stąd charakterystyczny, malowniczy wygląd konstrukcji, bardziej przypominającej kryty most niż typową stalową przeprawę. Na środku mostu, po dwóch stronach, ustawiono żeliwne figury: krzyż z Chrystusem oraz postać św. Jana Nepomucena w stroju duchownego, z charakterystyczną aureolą z gwiazd, będącą jego stałym atrybutem ikonograficznym. Obecne odlewy datuje się na lata 1832 i 1835 — zastąpiły one wcześniejsze, kamienne rzeźby z przełomu XVII i XVIII wieku, które z czasem uległy zniszczeniu pod wpływem warunków atmosferycznych.

Historia i ochrona zabytkowa

Most wraz z posągami jest wpisany do rejestru zabytków kultury od 1958 roku, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną dla całego zespołu urbanistycznego Czeskiego Krumlowa — miasta znajdującego się na liście UNESCO. Konstrukcja przechodziła remonty w latach 80. XX wieku, a w 2002 roku została poważnie uszkodzona podczas katastrofalnej powodzi, która dotknęła wówczas całą południową część Czech. Po powodzi most poddano gruntownej rekonstrukcji, dzięki czemu zachował swój historyczny charakter i nadal pełni funkcję ważnej przeprawy pieszej w obrębie Starego Miasta.

Dlaczego warto się zatrzymać

Most Golarzy to jeden z tych punktów w Czeskim Krumlowie, które łatwo minąć bez zatrzymania — a szkoda, bo z jego środka rozciąga się jeden z ładniejszych widoków na zamek i wieżę zamkową odbijającą się w nurcie Wełtawy. Sam posąg św. Jana Nepomucena, choć niewielki, jest typowym przykładem barokowo-klasycystycznej tradycji stawiania figur świętego patrona mostów dokładnie w miejscu, które miał chronić przed nieszczęściem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi posąg? Na Moście Golarzy (Lazebnický most) nad Wełtawą, łączącym dzielnicę Latrán ze Starym Miastem w Czeskim Krumlowie.

Z jakiego okresu pochodzi obecny posąg? Z lat 1832–1835; wcześniejsze, kamienne rzeźby na moście pochodziły z przełomu XVII i XVIII wieku.

Dlaczego św. Jan Nepomucen stoi na moście? Jest patronem mostów i ochrony przed powodzią, dlatego jego wizerunki tradycyjnie umieszczano przy przeprawach mostowych w Czechach i krajach sąsiednich.

Czy most jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury.