St. Quirinus Basilica

Bazylika św. Kwiryna w Sisaku to współczesny kościół w chorwackim mieście Sisak, od 2014 roku nosząca tytuł bazyliki mniejszej. Poświęcona jest świętemu Kwirynowi, biskupowi dawnej Sescii, którego miasto czci jako swojego patrona.

Kim był święty Kwiryn i dlaczego jest tak ważny dla Sisaku?

Kwiryn był biskupem rzymskiej Sescii, czyli dzisiejszego Sisaku, i przeszedł do tradycji jako męczennik z początku IV wieku. Jego kult jest w mieście bardzo żywy. W 1994 roku władze Sisaku oficjalnie ogłosiły go patronem miasta, a jego święto, obchodzone 4 czerwca, stało się Dniem Miasta. Nie jest to więc wyłącznie świątynia parafialna, ale także miejsce o dużym znaczeniu dla lokalnej tożsamości.

Jak wygląda historia tego miejsca?

Na tym terenie już w XVII wieku wspominano drewniany kościółek pod wezwaniem Kwiryna. W 1784 roku w tym samym miejscu postawiono trwalszą, murowaną kapliczkę. Przetrwała ona prawie dwa stulecia, jednak w 1974 roku została rozebrana, a otaczający ją cmentarz zrównano z ziemią i zaorano. Pamięć o tym miejscu nie zniknęła i po przemianach politycznych wróciła pomysł budowy nowej świątyni.

Parafia św. Kwiryna powstała w 1993 roku. Trzy lata później ogłoszono konkurs architektoniczny na nowy kościół, który wygrał architekt Ivan Antolić. Budowla została poświęcona w dniu wspomnienia patrona przez arcybiskupa zagrzebskiego Josipa Bozanicia na początku XXI wieku. Źródła podają nieco różne daty zakończenia prac, dlatego warto traktować je orientacyjnie.

Tytuł bazyliki mniejszej

W 2014 roku papież Franciszek nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Wniosek złożył biskup sisacki Vlado Košić na przełomie stycznia i lutego tego roku, a Kongregacja Kultu Bożego odpowiedziała pozytywnie już w marcu. Dzięki temu świątynia, mimo że jest młoda, należy dziś do wyjątkowej grupy kościołów wyróżnionych przez Stolicę Apostolską.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Kościół zbudowano z żelbetu, a jego sylwetce dominuje wysoka dzwonnica nad wejściem. Ma ona około 37 metrów, a razem z krzyżem około 42 metrów, więc widać ją z daleka. Przed bazyliką stoi pomnik świętego Kwiryna autorstwa rzeźbiarza Mladena Markulina. To dobry punkt na zdjęcie i symboliczne powitanie odwiedzających.

Bryła jest nowoczesna i surowa, co wyraźnie odróżnia ją od starszych, barokowych kościołów Chorwacji kontynentalnej. Dla osób zainteresowanych architekturą sakralną końca XX wieku to ciekawy przykład tego, jak odbudowywano życie religijne po latach ograniczeń.

Czy bazylika to to samo co katedra w Sisaku?

Nie. Katedrą diecezji sisackiej jest Katedra Podwyższenia Krzyża Świętego, położona w centrum miasta przy placu Bana Jelačicia. Bazylika św. Kwiryna jest oddzielnym kościołem parafialnym, więc przy planowaniu zwiedzania warto odwiedzić oba miejsca osobno.

Najczęstsze pytania

Czy bazylika św. Kwiryna jest stara? Nie, obecny budynek jest współczesny i powstał na przełomie XX i XXI wieku. Historia kultu na tym miejscu sięga jednak XVII wieku.

Kiedy obchodzone jest święto patrona? 4 czerwca. To także Dzień Miasta Sisak, więc właśnie wtedy atmosfera wokół kościoła jest szczególnie uroczysta.

Kto zaprojektował kościół? Autorem projektu jest architekt Ivan Antolić, zwycięzca konkursu ogłoszonego w 1996 roku.

Kto jest autorem pomnika przed wejściem? Rzeźbę świętego Kwiryna wykonał Mladen Markulin.

Czy kościół jest katedrą? Nie, to bazylika mniejsza. Katedra diecezji sisackiej to osobna świątynia w centrum miasta.