Church of the Nativity of the Blessed Virgin Mary, Zagreb (Granešina)

Kościół parafialny Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Granešinie to neogotycka świątynia w północno-wschodniej części Zagrzebia, w chorwackiej dzielnicy Granešina. Zaprojektował ją Hermann Bollé, architekt dobrze znany w stolicy Chorwacji z prac przy katedrze zagrzebskiej i kompleksie cmentarza Mirogoj. Jeśli interesują Cię mniej oczywiste zabytki Zagrzebia, poza ścisłym centrum, to miejsce jest wartą uwagi propozycją.

Jaka jest historia kościoła w Granešinie?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele w Granešinie pochodzi z 1217 roku. W dokumencie króla Andrzeja potwierdzono wówczas przekazanie majątku Oporovec kapitule zagrzebskiej, a świątynia została w nim wymieniona. Jako parafia Granešina pojawia się w źródłach w 1334 roku, gdy sporządzono wykaz wszystkich parafii diecezji. Kiedy dokładnie powstała parafia, nie wiadomo. Zagrzebska archidiecezja obchodziła zresztą 800-lecie pierwszej wzmianki o miejscowym kościele.

Dawny gotycki kościół ucierpiał w trzęsieniach ziemi w 1502 i 1690 roku. Na początku XVIII wieku odbudowano go w stylu barokowym. Kolejne trzęsienie ziemi, w 1880 roku, uszkodziło tę budowlę na tyle, że zdecydowano się wznieść nową świątynię.

Jak wygląda obecny budynek?

Obecny kościół to trzynawowa budowla w stylu neogotyckim, z wieżą w fasadzie. Źródła różnie podają czas budowy: jedne wskazują lata 1885–1886, inne 1886–1887. Konsekracji dokonał 13 października 1901 roku arcybiskup Josip Posilović. Obiekt jest chroniony jako zabytek kulturowo-historyczny.

Co działo się z kościołem w późniejszych latach?

Nowa świątynia także doświadczyła zniszczeń. Poważnie uszkodziło ją trzęsienie ziemi w 1906 roku oraz walki o Zagrzeb 7 maja 1945 roku. W 2020 roku kościół ucierpiał w trzęsieniach ziemi z 22 marca i 29 grudnia. Według Wikipedii w 2025 roku trwały prace renowacyjne, więc przed wizytą warto sprawdzić, czy wnętrze jest dostępne.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół? W dzielnicy Granešina w Zagrzebiu, w Chorwacji.

Kto zaprojektował obecny kościół? Hermann Bollé, twórca m.in. prac przy katedrze w Zagrzebiu i na cmentarzu Mirogoj.

W jakim stylu jest budynek? Neogotyckim, z wieżą w fasadzie i trzema nawami.

Kiedy poświęcono kościół? 13 października 1901 roku.

Czy można go zwiedzać? To czynny kościół parafialny. Po uszkodzeniach z 2020 roku trwała jego odbudowa, dlatego dostępność najlepiej sprawdzić wcześniej, na przykład na stronie parafii lub archidiecezji.

Czy to ważny zabytek? Tak, kościół jest chroniony jako zabytek kulturowo-historyczny, a o jego dziejach świadczą dokumenty sięgające początku XIII wieku.