Synagogue of the Jewish Community of Zagreb

Synagoga Gminy Żydowskiej w Zagrzebiu to czynna synagoga przy ulicy Palmotićevej w Zagrzebiu, w stolicy Chorwacji. Mieści się w kompleksie pod numerem 16, który jest siedzibą gminy żydowskiej miasta. Dla osób zainteresowanych historią Żydów w Europie Środkowej to jeden z najważniejszych punktów na mapie Zagrzebia.

Czym jest ten obiekt?

Synagoga działa w budynku, w którym od lat mieści się centrum życia wspólnoty. Pod tym samym adresem znajdują się biura gminy, centrum badań i dokumentacji dotyczącej Holokaustu, przedszkole, galeria sztuki oraz sale na spotkania i wydarzenia. Mieści się tu także Biblioteka im. Ladislava Šika, uchodząca za największy zbiór żydowski na Bałkanach. Dzięki temu miejsce pełni jednocześnie funkcję religijną, edukacyjną i kulturalną.

Jaka jest historia gminy?

Gmina Żydowska w Zagrzebiu powstała w 1806 roku i z czasem stała się największą w Chorwacji. W 1867 roku wzniesiono dla niej okazałą synagogę w stylu mauretańskim, według projektu Franji Kleina, przy dzisiejszej ulicy Praškiej. Budynek ten został rozebrany pod koniec 1941 roku, w czasie rządów ustaszy. Teren zwrócono gminie w 1999 roku i od tej pory mówi się o planach budowy na nim nowego kompleksu żydowskiego.

Co wydarzyło się w czasie wojny i po niej?

W kwietniu 1941 roku niemieckie służby bezpieczeństwa weszły do siedziby gminy przy Palmotićevej 16, skonfiskowały majątek i opieczętowały budynek. Po wojnie gminie zwrócono tylko ten obiekt; kolejne budynki wspólnoty odzyskiwano stopniowo od lat 90. W sierpniu 1991 roku gmach został poważnie uszkodzony w zamachu bombowym, a po naprawach ponownie otwarto go we wrześniu 1992 roku.

Czy warto odwiedzić?

Tak, jeśli interesuje Cię dziedzictwo żydowskie, historia XX wieku lub po prostu mniej oczywiste miejsca w Zagrzebiu. Jest to przede wszystkim żywa instytucja, a nie muzeum, więc warto uszanować jej charakter i zasady wejścia.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się synagoga? Przy ulicy Palmotićevej w Zagrzebiu, pod numerem 16, w kompleksie gminy żydowskiej.

Czy to ta sama synagoga, która stała przy Praškiej? Nie. Dawna, monumentalna synagoga z 1867 roku przy Praškiej została zburzona w 1941 roku. Obecna działa w siedzibie gminy przy Palmotićevej.

Co jeszcze znajduje się w budynku? Biura gminy, centrum dokumentacji Holokaustu, przedszkole, galeria, sale spotkań oraz biblioteka im. Ladislava Šika.

Czy trzeba się zapowiedzieć? Zasady wejścia ustala gmina, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje na jej stronie lub skontaktuj się z nią bezpośrednio.

Dla kogo jest to miejsce? Dla osób szukających wiedzy o historii Żydów w Chorwacji, o losach wspólnoty w czasie II wojny światowej i o jej współczesnym życiu.

Podsumowanie

Synagoga przy Palmotićevej to miejsce o dużym znaczeniu symbolicznym: łączy modlitwę, pamięć o Holokauście i codzienne życie wspólnoty, która istnieje w Zagrzebiu od ponad dwóch stuleci. Odwiedzając je, warto poświęcić chwilę także na spacer w okolicy, gdzie można prześledzić dawną i obecną topografię żydowskiego Zagrzebia.