Katedra Podwyższenia Krzyża Świętego w Sisaku

Katedra Podwyższenia Krzyża Świętego w Sisaku to główna świątynia rzymskokatolickiej diecezji sisackiej w Chorwacji. Stoi w samym centrum miasta, przy placu Trg bana Josipa Jelačicia, tuż obok parku archeologicznego „Siscia in situ". Dla turysty to naturalny punkt startowy spaceru po Sisaku, bo w jednym miejscu spotykają się tu dzieje chrześcijaństwa i rzymskiej przeszłości miasta.

Jak wygląda historia katedry?

Kościół w tym miejscu ma bardzo długą tradycję. Parafia pojawia się już na liście parafii diecezji zagrzebskiej z 1334 roku, a według części opracowań wcześniej mogła tu stać wczesnochrześcijańska bazylika. Dokładny kształt budowli znany jest dopiero od XVI wieku. Z tego okresu pochodzi zakrystia, a prezbiterium ukończono w 1601 roku. Na początku XVIII wieku wydłużono nawę, a obecny kościół jest w większości dziełem tego stulecia. Konsekracja odbyła się w 1765 roku.

Jak zmieniała się fasada?

Wygląd świątyni zmieniło trzęsienie ziemi w 1909 roku. Uszkodziło ono fasadę, więc barokowe przednie oblicze zastąpiono klasycystycznym, które widać do dziś. Budynek łączy więc barokowe wnętrze i bryłę z późniejszą, spokojniejszą w formie elewacją.

Dlaczego kościół parafialny stał się katedrą?

Status katedry świątynia otrzymała w 2009 roku. 5 grudnia 2009 papież Benedykt XVI utworzył na nowo diecezję sisacką, a dotychczasowy kościół parafialny został jej katedrą. Od tego czasu jest siedzibą biskupa i najważniejszym kościołem diecezji.

Co ją czeka w nowszej historii?

W latach 1991–1995, podczas wojny w Chorwacji, kościół był ostrzeliwany. Po wojnie gruntownie go odnowiono, a plac przed nim urządzono tak, by pokazać pozostałości rzymskiej Siscii. Poważne szkody przyniosło także trzęsienie ziemi z 29 grudnia 2020 roku, które mocno uszkodziło katedrę. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny stan odbudowy i możliwość wejścia do środka.

Co zobaczyć w okolicy?

• Park archeologiczny „Siscia in situ" – ślady rzymskiego miasta, odsłonięte tuż obok katedry.
• Plac Trg bana Josipa Jelačicia – główny plac centrum, dobry do spokojnego spaceru.
• Rzeka Kupa i okolice starego miasta, do których z katedry jest kilka minut pieszo.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się katedra? W centrum Sisaka, przy placu Trg bana Josipa Jelačicia, niedaleko parku „Siscia in situ".

Od kiedy jest katedrą? Od 5 grudnia 2009 roku, gdy odtworzono diecezję sisacką.

Z jakiej epoki pochodzi budowla? Obecny kościół to głównie XVIII wiek, z prezbiterium z 1601 roku i fasadą klasycystyczną z początku XX wieku.

Czy katedrę można zwiedzać? Po trzęsieniu ziemi z 2020 roku obiekt był poważnie uszkodzony, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje o dostępności.

Czy warto połączyć ją z innymi miejscami? Tak. Park archeologiczny leży tuż obok, więc oba miejsca łatwo zobaczyć podczas jednego spaceru.