Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Baszta Jacek to średniowieczna wieża obronna z czasów fortyfikacji Głównego Miasta w Gdańsku. Powstała około 1400 roku i do dziś jest najwyższą ze średniowiecznych baszt w mieście. Stoi przy ulicy Pańskiej, niedaleko Podwala Staromiejskiego i Targu Drzewnego.
Czym jest Baszta Jacek i gdzie stoi?
Ceglana baszta na planie ośmioboku mierzy 36 metrów wysokości razem z chorągiewką. Ma osiem kondygnacji, które dawniej służyły jako stanowiska strzeleckie. Mury są grube na 2,5 metra przy ziemi i zwężają się do 1,2 metra w wyższych partiach. Trzy dolne kondygnacje oraz piwniczny loch nakryto sklepieniami, a sam loch był magazynem żywności dla obrońców.
Wieża stała w północno-zachodnim narożniku murów obronnych Głównego Miasta. Dziś oglądamy ją jako samodzielną bryłę. Jej najbliższą sąsiadką wśród zachowanych baszt jest Baszta na Podmurzu.
Jak wyglądała historia baszty?
Basztę zbudowano jako element systemu obronnego Głównego Miasta. Charakterystyczny wysoki dach namiotowy dostała dopiero w 1556 roku, kiedy nie pełniła już funkcji militarnych.
Niemiecka nazwa „Kiek in de Kök”, czyli mniej więcej „zajrzyj do kuchni”, pierwotnie odnosiła się do pobliskiej Baszty Dominikańskiej. Na tę wieżę przeszła w pierwszej połowie XVIII wieku: plan miasta z 1706 roku przypisuje ją jeszcze Baszcie Dominikańskiej, a plan z 1741 roku już tej budowli.
Obecne miano pojawiło się po 1945 roku. Upamiętnia świętego Jacka Odrowąża, dzięki któremu książę Świętopełk sprowadził dominikanów do Gdańska w 1227 roku.
Co stało się z basztą podczas II wojny światowej?
W 1945 roku baszta poważnie ucierpiała: zniszczeniu uległy dach i górne partie murów, a wnętrze się wypaliło. Odbudowa trwała do 1955 roku i przywróciła wieży kształt z 1556 roku, znany z dawnych rycin. Od 1962 roku w środku działa zakład fotograficzny.
Remont i odkrycie podczas prac
W latach 2015–2016 przeprowadzono remont, który objął elewację i fundamenty. Zaizolowano fundamenty, uzupełniono spoiny i ubytki w cegłach, wstawiono nowe okna i drzwi oraz nowe schody. Prace trwały około dziesięciu miesięcy i kosztowały ponad 380 tysięcy złotych. Przy fundamentach odsłonięto cokół otaczający całą basztę, który kiedyś znajdował się na poziomie gruntu. Okazało się, że w chwili budowy wieża była o mniej więcej półtora metra wyższa niż dziś, bo poziom terenu w mieście stopniowo się podnosił.
Najczęstsze pytania
Z jakiego okresu pochodzi Baszta Jacek? Zbudowano ją około 1400 roku jako część średniowiecznych fortyfikacji Głównego Miasta.
Dlaczego nazywa się Jacek? Nazwę nadano po 1945 roku na cześć świętego Jacka Odrowąża, związanego ze sprowadzeniem dominikanów do Gdańska w 1227 roku.
Jak wysoka jest baszta? Mierzy 36 metrów razem z chorągiewką i ma osiem kondygnacji. To najwyższa ze średniowiecznych baszt Gdańska.
Co oznacza dawna nazwa „Kiek in de Kök”? To żartobliwe określenie, które można przetłumaczyć jako „zajrzyj do kuchni”. Początkowo nosiła je sąsiednia Baszta Dominikańska.
Czy w środku coś się mieści? Od 1962 roku w baszcie działa zakład fotograficzny.
Jak ją znaleźć? Stoi przy ulicy Pańskiej, w pobliżu Podwala Staromiejskiego i Targu Drzewnego, w sąsiedztwie Baszty na Podmurzu.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.