Spálené Poříčí

Zámek Spálené Poříčí to renesansowa rezydencja stojąca w centrum niewielkiego miasta o tej samej nazwie, w powiecie Plzeň-jih w kraju plzeńskim. Choć na co dzień służy dziś celom edukacyjnym, jego mury pamiętają średniowieczną warownię, wielki pożar z czasów wojny trzydziestoletniej i dekady zapomnienia za czasów komunizmu.

Jak zamek powstał z gotyckiej twierdzy?

Osada Poříčí pojawia się w źródłach już w 1239 roku, ale prawdziwe umocnienia przyszły później. W 1391 roku majątek kupił Jindřich z Elsterberka, który najprawdopodobniej wzniósł tu ufortyfikowaną siedzibę — twierdzę wzmiankowaną po raz pierwszy w 1413 roku. Częsta zmiana właścicieli sprawiła jednak, że budowla podupadła i już w XV wieku stała opuszczona.

Odrodzenie przyszło na początku XVI wieku. Około 1506 roku majątek nabył Jan Roupovský z Roupova, który przywrócił mu dawną świetność. Pod koniec stulecia Jan Hořčic z Prostého dobudował przy gotyckiej twierdzy browar i owczarnię, po czym cały majątek przekazał córce Salomenie Kocovej z Dobrše i jej mężowi Adamowi Vratislavovi z Mitrovic. To właśnie Adam Vratislav Starszy z Mitrovic gruntownie przebudował starą twierdzę w trójskrzydłowy renesansowy zamek, którego budowę ukończono około 1617 roku. Ród Vratislavów z Mitrovic władał posiadłością ponad sto lat, od 1603 do 1715 roku.

Skąd wzięła się nazwa "Spálené" ("Spalone") Poříčí?

Wojna trzydziestoletnia odcisnęła na mieście dramatyczne piętno. W październiku 1620 roku, w trakcie czeskiego powstania stanowego, przez miasteczko przechodziły wojska generała Buquoya, kierujące się w stronę Pragi. Odchodząc, żołnierze podpalili zabudowę — ponieważ większość mieszkańców wcześniej uciekła, ogień rozprzestrzenił się niekontrolowanie i doszczętnie zniszczył miasto. To właśnie ta katastrofa dała miejscowości przydomek "spálené", czyli "spalone", który do dziś odróżnia je od innych miejscowości o nazwie Poříčí.

Jaki związek zamek ma ze skarbem katedry św. Wita?

W 1749 roku cały majątek spálenopořícki przeszło na własność Kapituły Metropolitalnej św. Wita w Pradze. Siedem lat później, w obliczu zagrożenia, kapituła ukryła w zamku swój cenny skarb związany z katedrą św. Wita — zamek na pewien czas stał się więc miejscem przechowywania jednych z najcenniejszych precjozów czeskiego państwa kościelnego.

Co się stało z zamkiem w XX wieku?

Rok 1949 przyniósł nacjonalizację całego majątku wraz z zamkiem. Wyposażenie wnętrz i inne cenne przedmioty bezpowrotnie zniknęły, a sam budynek mocno ucierpiał, gdy przystosowano go do funkcji mieszkalnych — powstały w nim zwykłe mieszkania. Dopiero po 1990 roku rozpoczęła się stopniowa odbudowa, finansowana między innymi ze środków Programu Regeneracji Miejskich Zabytkowych Stref.

Do czego zamek służy dzisiaj?

Współcześnie zamek wykorzystywany jest przede wszystkim na potrzeby szkoły średniej, a także jako baza do szkolnych wycieczek, zakwaterowania grup oraz organizacji konferencji i wyjazdów integracyjnych firm. Obiekt oferuje noclegi dla grup liczących nawet do 66 osób, a otoczenie zamkowego ogrodu sprzyja spacerom. Sam zamek oraz przylegający do niego barokowy spichlerz można zwiedzić z pracownikiem miejscowego Infocentrum.

Samo miasto Spálené Poříčí, liczące około 3000 mieszkańców, ma dobrze zachowane historyczne centrum, chronione jako miejska strefa zabytkowa — to dodatkowy powód, by połączyć wizytę w zamku ze spacerem po okolicznych uliczkach.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Spálené Poříčí? W mieście Spálené Poříčí, w powiecie Plzeň-jih, w kraju plzeńskim, w Czechach.

Kiedy powstał obecny, renesansowy kształt zamku? Trójskrzydłowy renesansowy zamek zbudowano na fundamentach starszej twierdzy około 1617 roku, za sprawą Adama Vratislava Starszego z Mitrovic.

Skąd wzięła się nazwa miasta "Spálené Poříčí"? Nazwa nawiązuje do pożaru z października 1620 roku, wywołanego przez wycofujące się wojska generała Buquoya podczas wojny trzydziestoletniej.

Czy zamek można zwiedzać? Tak, zamek i przylegający barokowy spichlerz można obejrzeć z pracownikiem miejscowego Infocentrum; obiekt służy też jako miejsce zakwaterowania i wycieczek szkolnych.

Do czego zamek jest wykorzystywany obecnie? Mieści się w nim szkoła średnia, a poza tym obiekt przyjmuje szkolne wycieczki, grupy konferencyjne i firmowe wyjazdy integracyjne.