Homberk

Homberk to zrujnowany hrad na skalistym grzbiecie Vísecké skály, około dwóch kilometrów na południe od Mirošova, w pobliżu wsi Příkosice na Rokycansku. Z niegdyś obronnej siedziby rycerskiego rodu zachowały się dziś jedynie ślady w terenie, ale samo miejsce — skalny cypel w lesistych Brdach — wciąż robi wrażenie na miłośnikach zapomnianych zamczysk.

Kto i kiedy zbudował hrad?

Hrad powstał pod koniec XIII wieku z inicjatywy przedstawiciela rodu Buziców — gałęzi, która w tym okresie kolonizowała zachodnią i południowo-zachodnią część Brd. Miejscem pod budowę wybrano charakterystyczną skałę zwaną Víseckou, dobrze widoczną z okolicy i trudną do zdobycia. Nazwa Homberk wywodzi się z niemieckiego określenia oznaczającego „na wysokiej górze", co dobrze opisuje położenie warowni. Pierwsze wzmianki źródłowe pochodzą z lat 1284 i 1298 i dotyczą rycerza Heřmana z Homberka, uznawanego za założyciela rodu władającego zamkiem.

Rycerze-rozbójnicy i królewskie oblężenie

Panowie z Homberka zapisali się w historii regionu niechlubnie — chętnie zajmowali się rozbojem na okolicznych szlakach. Sam Heřman miał za to zapłacić życiem z rąk Rožmberků. W połowie XIV wieku hrad należał do Jana z Homberka. Rabunkowe wyprawy załogi zamku nie ustały jednak wraz z pokoleniami — jesienią 1406 roku król Wacław IV nakazał oblężenie Homberka, a wojska królewskie ostatecznie zdobyły warownię siłą. Mimo to ród utrzymał posiadłość jeszcze przez kilkadziesiąt lat.

Dlaczego hrad popadł w ruinę?

Homberk pozostawał w rękach rodu aż do połowy XV wieku, gdy majątek przeszedł na Fryderyka z Donína. Jego potomkowie nie zamieszkali już na zamku, w efekcie budowla zaczęła szybko niszczeć. Za ostateczny koniec Homberka uznaje się wielki pożar, którego przyczyny pozostają nieznane. Kamień budowlany z opuszczonej warowni posłużył później do odbudowy okolicznych, wcześniej wyludnionych wsi — Horních Příkosic i Vísek.

Co dziś można zobaczyć?

Z dawnego założenia obronnego zachowały się głównie ślady w skale i terenie. W północno-wschodniej części skalnego grzbietu stała niegdyś prawdopodobnie wieża mieszkalna o wymiarach około 10 na 12 metrów, poniżej której znajdował się niewielki dziedziniec chroniony od strony północno-wschodniej fosą i wałem. Dziś widoczne są przede wszystkim wykute w skale nacięcia, pozostałości materiału budowlanego oraz ślady zaplecza gospodarczego, w tym grobla dawnego, dziś już nieistniejącego stawu. Miejsce jest wpisane na listę zabytków kultury i chronione jako stanowisko archeologiczne.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Ruiny Homberka leżą w spokojnej, leśnej części Brd, niedaleko wsi Příkosice, kilka kilometrów od Mirošova. To cel dla osób szukających mniej uczęszczanych tras turystycznych — bez rozbudowanej infrastruktury, za to z atmosferą prawdziwego, zapomnianego zamczyska. Najlepszą porą na wycieczkę jest wiosna i jesień, gdy w lesie jest chłodniej, a widoczność między drzewami lepsza, co ułatwia dostrzeżenie reliktów dawnej zabudowy na skale.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował hrad Homberk? Warownię wzniósł pod koniec XIII wieku przedstawiciel rodu Buziców, a pierwszym znanym z imienia właścicielem był rycerz Heřman z Homberka, wspominany w źródłach z 1284 i 1298 roku.

Dlaczego zamek został oblężony przez króla? W 1406 roku Wacław IV nakazał oblężenie Homberka, ponieważ jego załoga prowadziła rozbójnicze napady na okoliczne tereny.

Co zniszczyło hrad? Po przejściu w ręce rodu Donínów, którzy nie rezydowali na miejscu, zamek zaczął popadać w ruinę, a ostatecznie zniszczył go wielki pożar o nieznanych przyczynach.

Co można zobaczyć na miejscu dzisiaj? Zachowały się jedynie ślady w skale, pozostałości materiału budowlanego oraz relikty zaplecza gospodarczego, w tym grobla dawnego stawu — hrad jest chroniony jako zabytek kultury.