Sant Llorenç Corrubí

Sant Llorenç Corrubí, dawny kościół w gminie les Llosses w komarce Ripollès (prowincja Girona, Katalonia), stoi dziś samotnie wysoko w górach, z dala od zabudowanych dróg i osad. To jeden z tych obiektów, które łatwiej znaleźć na mapie niż w terenie – a mimo to jego historia sięga początków X wieku.

Gdzie leży Sant Llorenç Corrubí?

Budynek znajduje się na skrajnym północno-zachodnim krańcu terytorium gminy les Llosses, na południowych stokach pasma Rasos de Tubau, na wysokości około 1225 metrów n.p.m. Otaczają go dwa potoki – Rec de Corrubí i Riera dels Masos – niedaleko źródeł rzeki Riera de Merlès. To surowy, wysokogórski krajobraz typowy dla przedgórza Pirenejów, z dala od głównych szlaków turystycznych regionu.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa Corrubí pochodzi najprawdopodobniej od pobliskiej skały lub urwiska, określanego w łacińskich dokumentach jako Quero Rubeo – „czerwona skała". W starszych zapisach spotyka się też formę Querrubí. Pierwsza wzmianka o tym miejscu pochodzi z 905 roku, kiedy funkcjonowało ono jako kościół filialny, podporządkowany klasztorowi Sant Jaume de Frontanyà – jednej z ważniejszych romańskich fundacji tego regionu.

Jak wygląda sam budynek?

To, co stoi na miejscu obecnie, pochodzi z XVII wieku – dawna romańska świątynia została w tym czasie w dużej mierze przebudowana. Kościół ma jedną prostokątną nawę, kwadratowe prezbiterium (zastąpiło ono wcześniejszą absydę) i wejście od strony zachodniej. Nad fasadą wznosi się niewielka wieżyczka na dzwon w formie espadanyi – ażurowej ścianki z otworem dzwonowym, typowej dla skromnych wiejskich kościołów Katalonii. Budowla stoi na niewielkim wzniesieniu pośrodku otwartego pola.

W jakim jest stanie dzisiaj?

Kościół od dawna nie pełni funkcji religijnych i pozostaje niezamieszkany. Stan zachowania jest zły: brakuje pokrycia dachowego, na ścianach i murze tylnym widoczne są poważne pęknięcia, a wieżyczka na dzwon utrzymuje się nad fasadą w sposób, który budzi wątpliwości co do jej stabilności. Zbliżanie się do samego budynku wiąże się z ryzykiem, dlatego warto oglądać go z bezpiecznej odległości. Mimo to obiekt figuruje w Inwentarzu Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii jako dobro kultury.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Teren wokół Sant Llorenç Corrubí to część opuszczonej, górskiej wsi Ripollès. W promieniu kilku kilometrów leżą ruiny dawnych gospodarstw (masies), takich jak Mas Corrubí, Les Llentes, Les Cases czy Colomer, a także nieczynne młyny – Molí de Tubau, Molinot, Molí del Puig i Ca l'Escloper. To krajobraz świadczący o dawnym, dziś wyludnionym osadnictwie rolniczym tej części Pirenejów. Miejsce jest dostępne pieszo lub rowerem górskim – jedna z tras MTB prowadzących z okolic Ripoll dociera w pobliże kościoła na wysokości około 1200 metrów, po przejechaniu ponad 20 kilometrów szlaku.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka kościoła? Nie – budynek jest niezabezpieczony, bez dachu i z pękniętymi ścianami, dlatego zbliżanie się do niego i wchodzenie do środka nie jest bezpieczne.

Jak dotrzeć do Sant Llorenç Corrubí? Nie prowadzi tu droga asfaltowa – miejsce leży wysoko w górach i jest dostępne pieszymi szlakami lub trasami rowerowymi (MTB) prowadzącymi przez okoliczne wzgórza.

Od kiedy istnieje ten kościół? Pierwsze wzmianki o Sant Llorenç Corrubí pochodzą z 905 roku, choć obecny budynek pochodzi z przebudowy w XVII wieku.

Czy w pobliżu są inne zabytki? Tak – w okolicy zachowały się ruiny kilku dawnych gospodarstw i młynów, świadectwo dawnego osadnictwa w tej części komarki Ripollès.