Rybníček u Dolního Dvora

Rybníček u Dolního Dvora to niewielki, płytki staw stanowiący przyrodniczy klejnot Wysočiny, położony na dopływie potoku Křivoláčský, około dwóch kilometrów na południowy wschód od Lipnice nad Sázavou. Choć powierzchnia zbiornika wynosi zaledwie 0,2 hektara, miejsce to od 2019 roku cieszy się statusem pomnika przyrody kraju Vysočina, a jego strefa ochronna obejmuje aż 3,5 hektara okolicznych łąk i mokradeł.

Dlaczego ten staw jest wyjątkowy?

Rybníček u Dolního Dvora wyróżnia się na tle setek innych stawów regionu obecnością wszystkich trzech gatunków traszek występujących na Wyżynie Czesko-Morawskiej. Żyje tu liczna populacja traszki grzebieniastej, a towarzyszą jej traszka górska oraz traszka zwyczajna. To rzadka sytuacja — spotkanie w jednym miejscu wszystkich trzech gatunków świadczy o wysokiej jakości siedliska i czystości wody. Oprócz traszek w stawie i jego okolicy bytuje żaba moczarowa, gatunek płazów charakterystyczny dla wilgotnych łąk i śródleśnych zbiorników.

Co jeszcze rośnie i żyje wokół stawu?

Roślinność stawu i jego bezpośredniego otoczenia obejmuje między innymi goryczkę wąskolistną (bagienną) oraz rdestnicę drobną — gatunki wskazujące na oligotroficzny, ubogi w składniki odżywcze charakter wody, sprzyjający rzadkim organizmom, które nie tolerują zanieczyszczenia i eutrofizacji. Taki typ siedliska staje się w krajobrazie rolniczym coraz rzadszy, co dodatkowo podnosi wartość przyrodniczą tego miejsca.

Kto zarządza pomnikiem przyrody?

Staw jest własnością państwa, a opiekę nad nim sprawuje Agentura ochrany přírody a krajiny ČR (Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej) — instytucja odpowiedzialna za zarządzanie szczególnie chronionymi obszarami w regionie Vysočina. Formalne ustanowienie pomnika przyrody nastąpiło 2 maja 2019 roku, co było odpowiedzią na wieloletnie obserwacje potwierdzające unikalność miejscowej populacji płazów.

Jak dotrzeć do Rybníčku u Dolního Dvora?

Zbiornik leży w spokojnej, wiejskiej okolicy niedaleko Lipnice nad Sázavou, znanej przede wszystkim z monumentalnego gotyckiego zamku górującego nad miasteczkiem. Dla miłośników przyrody i spokojnych spacerów po Wysočinie to ciekawy, kameralny cel wycieczki łączący się z odwiedzinami samej Lipnicy — malowniczego miasteczka z bogatą historią, w którym ostatnie lata życia spędził pisarz Jaroslav Hašek.

Najczęstsze pytania

Czy można się kąpać w Rybníčku u Dolního Dvora? Nie — jako pomnik przyrody obszar podlega ochronie prawnej, a jego wartość opiera się właśnie na nienaruszonym charakterze siedliska płazów i roślin wodnych.

Jaka jest wielkość stawu? Zbiornik ma powierzchnię zaledwie około 0,2 hektara, jednak jego strefa ochronna obejmuje znacznie większy obszar 3,5 hektara.

Dlaczego akurat traszki decydują o wartości tego miejsca? Obecność wszystkich trzech gatunków traszek żyjących na Wyżynie Czesko-Morawskiej w jednym, niewielkim zbiorniku jest zjawiskiem rzadkim i świadczy o wyjątkowo dobrej jakości wody oraz otaczającego siedliska.

Kiedy powstał pomnik przyrody? Formalnie ustanowiono go 2 maja 2019 roku decyzją władz kraju Vysočina.