Kamenná trouba

Kamenná trouba to przyrodnicza rezerwacja na Wyżynie Czesko-Morawskiej, leżąca na granicy powiatów Pelhřimov i Havlíčkův Brod, kilka kilometrów na południowy zachód od miasteczka Lipnice nad Sázavou. Teren obejmuje niemal 63 hektary i został objęty ochroną w 1974 roku ze względu na dobrze zachowane siedliska łąkowe i mokradłowe w dolinie potoku Pstružný.

Gdzie dokładnie leży rezerwacja?

Obszar chroniony znajduje się przy skrzyżowaniu dróg prowadzących z Lipnice nad Sázavou i z pobliskiej miejscowości Řečice. To spokojna, mało uczęszczana część Wysoczyzny, z dala od głównych szlaków turystycznych prowadzących na zamek w Lipnici.

Co decyduje o wartości przyrodniczej tego miejsca?

Głównym powodem objęcia terenu ochroną jest meandrujący potok Pstružný i towarzyszący mu kompleks siedlisk podmokłych: szuwary, turzycowiska, wilgotne łąki oraz zarośla wierzbowe i olszynowe w dolinie cieku. Tego typu mozaika środowisk jest dziś rzadkością w krajobrazie rolniczym Wysoczyzny Czesko-Morawskiej, dlatego stanowi ważną ostoję dla wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.

W północnej części rezerwatu znajduje się staw, który zajmuje blisko jedną trzecią całej powierzchni chronionego obszaru. To on w dużej mierze kształtuje lokalny mikroklimat i warunki wodne, od których zależy reszta ekosystemu.

Jakie gatunki można tu spotkać?

Wśród organizmów objętych ochroną wymienia się jaszczurkę zwinkę, mech płonnik (z rodzaju bielistki), traszkę zwyczajną oraz nasięźrzała pospolitego – niepozorną, prymitywną paproć rosnącą na wilgotnych łąkach. Na obrzeżach rezerwatu można też natrafić na zawilca żółtego oraz zimowit jesienny, kwitnący charakterystycznie już po lecie, gdy większość łąkowej roślinności przekwita.

Co warto wiedzieć o okolicy Lipnice nad Sázavou?

Region wokół Lipnice słynie także z wydobycia granitu – tzw. lipnickiej żuły, jasnoszarej skały z domieszką miki, wydobywanej w okolicznych kamieniołomach od stuleci. To właśnie z tego kamienia wznoszono mury pobliskiego zamku w Lipnici, którego początki sięgają XIII wieku. Choć sam kamieniołom leży poza granicami rezerwatu, geologia regionu tłumaczy charakter podłoża i skalistych fragmentów terenu w szerszej okolicy.

Czy warto tu przyjechać?

Kamenná trouba nie jest miejscem nastawionym na masową turystykę – brak tu infrastruktury typowej dla popularnych atrakcji, nie ma też wstępu biletowanego. To raczej propozycja dla miłośników przyrody i spokojnych spacerów wśród łąk i mokradeł, najlepiej łączona ze zwiedzaniem pobliskiego zamku w Lipnici nad Sázavou lub innych punktów Wyżyny Czesko-Morawskiej.

Najczęstsze pytania

Jak duża jest rezerwacja Kamenná trouba? Zajmuje około 63 hektarów.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status rezerwacji przyrodniczej obowiązuje od 1974 roku.

Co jest głównym walorem przyrodniczym tego miejsca? Mozaika siedlisk mokradłowych w dolinie potoku Pstružný – szuwary, turzycowiska, wilgotne łąki oraz zarośla wierzbowo-olszowe, wraz ze stawem zajmującym niemal jedną trzecią powierzchni.

Czy w rezerwacie jest płatny wstęp? Nie, teren jest ogólnodostępny i nie wymaga biletu wstępu.

Jak daleko jest stąd do zamku w Lipnici nad Sázavou? Rezerwacja leży około 2 kilometrów na południowy zachód od miasteczka.