První svahové letiště

První svahové letiště (Pierwsze lotnisko zboczowe) to historyczne miejsce startów szybowcowych na wzgórzu nad wsią Dubičné, kilka kilometrów od czeskich Budziejowic (České Budějovice). To tutaj w latach 30. XX wieku narodziło się lotnictwo bezsilnikowe południowych Czech, a samo miejsce do dziś przypomina o pionierskich czasach szybownictwa w regionie.

Jak powstało lotnisko w Dubičné?

Teren na zachodnim stoku wzgórza nad Dubičné wybrano nieprzypadkowo — ukształtowanie terenu i kierunek wiatrów sprzyjały startom szybowców wyciąganych za pomocą gumowej liny (tzw. startu gumowego), popularnej wówczas metody wznoszenia się w powietrze bez silnika. Obiekt zaczął działać w 1932 roku z inicjatywy budziejowickiego oddziału szybowcowego Masarykowej Ligi Lotniczej (MLL). To właśnie stąd czerpali doświadczenie piloci z całego regionu południowoczeskiego.

Kto pierwszy wzbił się w powietrze?

25 września 1932 roku jako pierwszy wystartował ze zbocza inżynier Ludvík Elsnic, przewodniczący sekcji szybowcowej MLL w Budziejowicach. Zaraz po nim w powietrze wzbił się instruktor F. Zettl, a doświadczenie zdobywali także wtedy zaledwie kilkunastoletni chłopcy — szesnastoletni Jiří Maňák i czternastoletni Josef Maňák. Jesienią tego samego roku zorganizowano pierwszy formalny kurs szybowcowy, prowadzony przez podpułkownika Tesařa. Te pierwsze loty i szkolenia sprawiły, że Dubičné szybko stało się ważnym punktem na mapie czeskiego szybownictwa.

Jakie rekordy padły na tym zboczu?

Lotnisko w Dubičné zapisało się w historii czeskiego lotnictwa dzięki kilku wyczynom swoich pilotów. W 1948 roku Karel Oberleitner ustanowił tu rekord długotrwałości lotu zboczowego, utrzymując się w powietrzu przez 6 godzin i 36 minut. Rok później, w 1949 roku, ten sam pilot dokonał jeszcze bardziej imponującego wyczynu — startując z Dubičné na szybowcu Grunau Baby IIb, poleciał na odległość 115 kilometrów i wylądował na boisku piłkarskim koło Šatova. Był to jeden z pierwszych długodystansowych lotów szybowcowych w tamtym okresie i dowód, że warunki termiczne i zboczowe w Dubičné pozwalały na loty o dużym zasięgu.

Dlaczego warto tu zajrzeć dzisiaj?

Choć Dubičné nie jest dziś aktywnym lotniskiem w takim sensie jak duże porty lotnicze, miejsce to zachowało status obiektu upamiętniającego początki lotnictwa bezsilnikowego w regionie. Dla miłośników historii awiacji oraz osób szukających mniej oczywistych celów wycieczek w okolicach Budziejowic to ciekawy przystanek — pozwala wyobrazić sobie realia lotnictwa sprzed niemal stu lat, gdy do wzniesienia się w powietrze wystarczały zbocze wzgórza, gumowa lina i odwaga.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się První svahové letiště? Na wzgórzu nad wsią Dubičné, na południe od České Budějovice w południowych Czechach.

Kiedy powstało lotnisko? Zaczęło działać w 1932 roku z inicjatywy budziejowickiego oddziału szybowcowego Masarykowej Ligi Lotniczej.

Jaki rekord wiąże się z tym miejscem? W 1948 roku Karel Oberleitner uzyskał tu rekord długotrwałości lotu (6 godzin 36 minut), a rok później poleciał stąd na odległość 115 km, lądując koło Šatova.

Czy można dziś zobaczyć lotnisko? Miejsce jest dostępne do zwiedzania jako punkt historyczny, choć nie funkcjonuje jako czynne lotnisko w tradycyjnym sensie.